Peunutôh
bapak-bapak suci
keuhai udep rohani
Bagian 1
Asoe:
Peurunoe Bapak Nyang Teuhoreumat Antonius Nyang Rayeuk
Peunutôh nibak Nyang Mulia Makarius nyang Rayeuk
Peunutôh dari Nyang Mulia Markus si Asceta
Peunutôh dari Nyang Mulia Abbot Evagrius
Peunutôh dari Nyang Mulia Yohanes dari Karpathos
Peunutôh dari Nyang Ka Meubahgia Diadochus, Uskup Photiki
Peunutôh dari Tuha Elijah Ekdikt
Peunutôh nibak ladôm ureuëng-ureuëng asket jameun
Buku ubit nyoe nakeuh nyang phon lam siri kompilasi nyang meukeusud kamoe keu peutamong ajaran-ajaran pilihan dari Bapak-Bapak asketis Ortodoks bhah udep Kristen. Kitab-kitab nyoe geunguy bak geususôn kumpôlan nyoe: kumpôlan limong boh jilid *Dobrotolyubie* (geu-edit lé Uskup Theophan the Recluse); *The Ladder* lé Abah John, Abas Gunong Sinai; *Spiritual Instructions* lé Abba Dorotheus; 'The Invisible Struggle' lé Santo Nikodemus Hagiorite; renungan dari Tuha Silouan Athonite; 'The Father' lé Uskup Ignatius Bryanchaninov; ngon kumpôlan asketis la'én nyang saban (asketisisme — disiplin rohani). Nibak nyan, kamoe ka meupiléh peutunyok-peutunyok nyang jeuet geupeuguna lé ureueng nyang udép lam donya, dan ka kamoe tinggai nyang leubèh meuhubông ngon udép biara ngon udép meunyingké.
Meunyo takalon bak le katalog buku seugolom revolusi, riwayat ureuëng-ureuëng suci ngon ajaran Bapak-Bapak Kudus nyan nakeuh bacaan nyang paleng jigalak lé ureuëng-ureuëng Rusia nyang na pemikiran rohani. Keubit that, sastra nyan na sapeue nyang that menarik, sabab nyan kon filsafat nyang kréng ngon abstrak, tapi nakeuh cerminan udep Ilahi lam jiwa nyang saleh. Meubeuet riwayat ureueng suci atawa ajaran gobnyan nyan, lagee jih, geujak saweue gobnyan dan geucok hikmah nibak khazanah peungalaman rohani gobnyan.
Soë keuh ureuëng-ureuëng tuha askét nyan, dan pakri bida jih nyan ngön ureuëng Kristen la'én? Bah pih leubèh le ureuëng ka puas ngön udép biasa, ka trép na ureuëng-ureuëng lam Geurija Almaseh nyang geupeugah lé Almaseh seubagoë 'kon dari donya nyoe' (Yohanes 17:14). Ureuëng-ureuëng saleh nyan jipeujioh droe nibak keusia-siaan donya ngon keu'eunadaan, jipiyôh u padang pasé atawa u dalam uteuën nyang leubat, atawa ngon cara la'én jipeusom droe nibak godaan donya ngon mata nyang jikalon, ngon jipeuseumah banmandum udép gobnyan keu Po Teu Allah. Awaknyan nakeuh ureuëng-ureuëng nyang meu'ië keu keubeunaran, meuharok keu nilai-nilai spiritual nyang paléng manyang, meuhu ngon gaséh sayang keu Allah, dan jikalon tanoh air seujati awaknyan cit lam Keurajeuën Langèt. Ladôm nibak jiwa-jiwa saleh nyan ka trôh u tingkat spiritual nyang that manyang dan ka jialami wahyu-wahyu nyang peunoh ngon rahmat nyang hana jiteupeue dan hana ék jibayang lé leubèh le ureuëng.
Santa Gregorius Teologos, nyang ka geuturi keuadaan udep rahbat nyang peunoh deungon rahmat, geupeusah pelarian gobnyan u padang pasé nyan keu umat gobnyan deungon narit lagèe nyoe:
"Di ateueh banmandum nyan, lôn meuhajat—seumpama lôn peumaté pancaindra lôn, lôn tolak keuhendak donya dan jasad, lôn meutarék droe u dalam jiwa lôn nyang paléng dalam, dan meunyoe hana keupeureulèe that, hana lôn meuhubông deungon sapeue pih nyang manusiawi—keu meututô deungon droe lôn dan deungon Tuhan, keu udép di ateueh donya nyang deuh takalon, dan keu lôn ba lam droe lôn gambaran-gambaran ilahi, nyang sabe suci dan hana meucampô deungon kesan-kesan donya dan tipèe. Ulôn meuhajat that jeuët keu, dan sabe jeuët leubèh sampôreuna, saboh cermin nyang beutôi-beutôi suci keu Allah ngon keu sifeuët ilahi, keu meuteumèe cahaya di ateuëh cahaya—nyang paléng meucahya di teungoh-teungoh nyang kureuëng trang—keu meuteumèe hasé beureukat jameun u keuë, keu tinggai deungon Malaikat, dan, bah pih mantong di ateuëh bumoe, keu tinggai bumoe nyoe di likôt dan geupeu'ék lé Roh u pat nyang paléng manyang. Meunyo na di antara gata nyang ka biasa ngön cinta nyoe, gata teuntèe tapham peue nyang lôn peugah."
Leubèh le ureuëng zuhud nyang na meuhajat lagèe Santo Gregorius Teologian teutap hana jituri lé donya, meunan cit deungon peungalaman rohani awaknyan. Teuma, deungon keuheundak Po Teuh Allah, keu manfa'at ureuëng-ureuëng nyang meuiman, Gobnyan neupeuleumah ladôm nibak ureuëng-ureuëng pilihan Gobnyan ubak donya dari watèe u watèe, dan meureumpok nyang hana teusangka-sangka deungon sidroë atawa sidroë ureuëng suci nyan sabe jitinggai saboh kesan nyang trang ngon meumanfa'at bak sidroë ureuëng. Teuma, meujan-jan, meurumpok ngon ureueng saleh jeuet keu titik balék lam udép sidroe-droe ureueng, dan awaknyan teugugô lé keuheundak keu leubèh to ngon ureueng nyan mangat jeuet jitiru udép saleh gobnyan. Ngon lagèe nyan, saboh kawan ureueng (syèdara-syèdara) meukeusud-keusud meugumpôi bak sidroe rahéb nyang meutapa sidroe, dan teudong keuh skete, lavra, atawa biara. Bak watee nyang saban, institusi ' ' (bapak rohani) ka meukakar, nyang bak nyan para bhikkhu di biara nyan ngon ureueng-ureueng nyang teuka keu meuseumah jipeuduek droe di yup bimbingan rohani sidroe guru nyang ka meungalaman, nyakni ' '. Dari seujarah bansa geutanyoe, tateupeue betapa rayeuk peungaroh nyang jipeutron le biara-biara, lavra, ngon pondok-pondok pertapa nyang meutabu di sigom tanoh Rus Nyang Suci ateueh ureueng-ureueng Rusia. Lavra Kiev-Pechersk, Lavra Trinity-Sergius, Biara Valaam, Biara Solovetsky, Puri Sulet Optina, ngon la'én-la'én nyan jeuet keu pusat peubarô moral.
Bak keuseumpatan nyang jareueng, ureueng tuha asket nyan geutuléh khutbah resmi. Peuneugah gobnyan biasajih paneuk. Lazimjih, nyan nakeuh jaweueban ateueh su'eu-su'eu khusuih nyang geutanyong lé ureueng nyang teuka; teuma, sampoe 'an jinoe mantong peuneugah nyan teutap meucahya ngon kuwasa rohani nyang rayeuk, sabe meudasai bak peungalaman pribadi ureueng tuha nyan, dan geupeuteungoh ngon that teupat meumacam kesulitan nyang geuhadapi lé sidroe ureueng bak rot ueh u Tuhan. Peulajaran dari tuha-tuha nyang paleng meuhormat kayem geucatat. Ngon cara nyan, lam jumeulah leubeh dari siribee limong reutoh thon, geupeuphôn dari Santo Antonius Nyang Rayeuk (teungoh abad keu-4), ka geususôn saboh kumpulan literatur asketis patristik nyang kaya, nyang peuteujeulah le that aspek udep Kristen.
Bah pih na meubagoe jameun, budaya, ngon keuadaan udep bak watee ureueng-ureueng asket nyan udep, ajaran awaknyan na ciri khas nyang saboh that. Hai nyoe na dua sabab. Phôn-phôn, saweueb mandum manusia na sifeuet nyang saban, cubaan nyang harôh jilawan nyan bak dasajih teutap saban, lagèe hukôm moral nyang ka geupeuteutap lé Nyang Peujeuet nyan hana meubah; leubèh nibak nyan, tujuan awaknyan cit saboh—Keurajeuen Langèt.
Nyang keudua, Roh Kudus nyang saban geupeugah haba meulalu Bapak-Bapak Kudus lagèe nyang geupeugah meulalu nabi-nabi dan rasul-rasul nyang suci, dan Gobnyan, meunurot janji Peuseulamat, akan teutap na lam Geurèja Gobnyan sampoe 'an akhir jameun. Bapak-Bapak Kudus geupeusampoe kebenaran ilahi nyang saban lagèe Kitab Suci. Nyang peubida ajaran gobnyan nakeuh peumeriksaan nyang leubèh rinci ateueh meubagoe aspek udép rohani, nyang geupeuleumah deungon contoh-contoh khusus ngon nasihat.
Kitab Suci geupeudong dasa iman ngon udep saleh, seudangkan Bapak-Bapak Kudus geupeujeulaih leubeh dalam meubagoe aspek udep nyoe, geubri nasehat pakriban cara taturi ngon talawan tipèe iblih, ngon pakriban cara meuteumèe keubajikan leubeh meuhase.
Keusaboh meunan lam buet Geurèja Kristen seulama meujameun-jameun, keusaboh jalan ngon keusaksian ateueh tujuan nyang ka dicapai — mandum nyan keudroe nakeuh konfirmasi nyang paleng kreuh ngon hana jeuet disangkal ateueh keubeunaran jalan Ortodoks u keuseulamatan. Roh Kudus nyang saban nyan meunafah rot Kitab Suci ngon tulésan Bapak-Bapak Kudus Geurija, dan nyoe pasti teurasa lé soe mantong nyang meuseumangat untôk udép seubagoe ureueng Kristen nyang seujati.
Patôt geucatat cit bahwa na saboh seumangat nyang that meubida nyang peunoh lam tulésan-tulésan mistik Barat dari abad ke-14 sampoë ke-19: Thomas à Kempis, Ignatius dari Loyola, Teresa dari Ávila, John dari Saléb ngon nyang la'én, nyang geupeusampoe amalan asketis nyang geularang kreueh lé Bapak-Bapak Ortodoks, saweueb nyan jipeuteuka bak khayalan atawa peunge-peunge droe. Ciri-ciri khayalan: pikeran kacho, meuhayal, sombong nyang ka rab ngon bangga, salah anggap syaitan seubagoe Peuseulamat ngon malaikat, ekstasi nyang meugairah ngon meuget-get, ngon nafsu syahwat nyang halôh. Sangkaan nyan nakeuh saboh cubaan rohani nyang brat ngon meuhancô, nyang cit deungon campô tangan khusus dari Po Teuh Allah mantong jeuet peuseulamat sidroe ureueng. (Meditasi ngon amalan tapa nyang geupeuteuntèe lé ureueng yogi ngon agama Buddha nyan hana kureueng bahaya keu kesèhatan jiwa).
Abad keu-20 nakeuh jameun meukeumang jih kultus-kultus paleng liar ngon keumiseukénan rohani nyang paleng parah. Dônya Kristen nyang leubeh luwah ka seumaken materialistis; ureueng-ureueng sektarian seumaken jipeuleumoh ajaran Kristen dan jipeusadeue ngon hawa nafsu. Akibatjih, ka seumaken payah keu sidroe ureueng Kristen Ortodoks untuk meurumpok sidroe tuha nyang na Roh dan bijaksana. Saboh-saboh jih peunyejuk haté nakeuh ajaran dari le that tuha ka teupeu-awét dan na bak geutanyoe lam beuntuk buku.
Lam buku-buku ubit sederhana kamoe nyoe, ka kamoe kumpôi ajaran-ajaran Bapak-Bapak Kudus dan ka kamoe atô meunurôt ureuëng nyang tuléh lam urôtan watèe. Bak phôn tiep-tiep bab, na kamoe peutamah bacut informasi bhaih ureuëng askét nyang teuseubôt nyan. Mangat leubèh mudah geungui, ajaran-ajaran nyan ka kamoe atô meunurôt tema, nyang ka kamoe bagi lam lhèe boh kawan rayek: iman, harapan, ngon gaséh sayang.
Bideuëng keuiman na ajaran bhah kuasa buet peubeubaih Tuhan Isa Almasih, bhah gaséh sayang Allah ngon peurhatian Gobnyan keu umat manusia, bhah rahmat, bhah ciri-ciri iman nyang beutôi, ngon bhah hubôngan geutanyoe ngon Allah: bhah hormat, takôt keu Allah, du'a, meurenung keu Allah, ngon peuniléian keuheundak Allah.
Bideuëng harapan geupeusapat ajaran-ajaran nyang meuhubông ngon udép Kristen: bhah perjuangan geulawan hawa nafsu ngon peukembang budi pekerti nyang göt. Khusuihjih, bagian nyoe na ajaran bhah keureuja brat, saba, beurani, ngon teukun; bhah peusucô haté nurani; bhah sederhana ngon peunahan droe; bhah suci, hana tamak, jujô, ngon leumbôt haté; bhah theun beungèh, keujeuhatan, iri, ngon su'ôt; bhah sikeup geutanyoe ateueh seudeh, sakét ngon godaan, cara meunang ateueh seudéh ngon putôh asa, cara meuteumèe keurendahan haté, ngon cara lawan pikeran jeuheut. Lheueh nyan geupeusambông u budi nyang leubèh manyang: waspada, meumo ngon meunyesai, haté nyang suci, teunang pikéran, bijaksana ngon hikmah, ngon pencerahan rohani.
Keuneulheueh, beunagi keulhèe bhah gaséh sayang geupeusapat ajaran-ajaran bhah sikeu geutanyoe keu Tuhan ngon sesama manusia, dan bhah buet-buet gaséh sayang: rahmat, hana meuhukôm, niët jroh, ngon peuampôn salah. Kadang-kadang, lampiran nyan na geupeutamong renungan lé bapak suci nyoe bhah maté ngon Penghakiman Keuneulheueh, bhah tipèe iblih, ngon pikeran-pikeran la'én.
Kamoe meuharap, ureuëng nyang baca peutunyok nyoe akan jeuët geuhargai hikmah ngon peungalaman rohani ureuëng-ureuëng asketis Ortodoks, dan bahpih hana sabe jeuët geupeubuët nasehat nyan, paléng kureuëng awaknyan akan meuteumèe cara meupiké Ortodoks, patristik, nyang that peunténg bak jameun tanyoe nyoe nyang ka le that macam ajaran sesat ngon anti-Kristen. Sabab leubeh get tajak jarak nyang paneuk, tapi bak arah nyang beutôi, daripada tajak ji'ôh, tapi bak arah nyang salah. Leubeh-leubeh lom, lagee nyang geupeurunoe le Santo Efrem si Suriah, 'buet nyang get sabe lahé dari pikéran nyang get.'
Antonius nyang Rayeuk lahé di Meusé bak kira-kira thôn 250 dari ureuëng chik nyang mulia ngon kaya, nyang peudidék gobnyan lam agama Kristen. Bak umu 18 thôn, gobnyan ka keulangan ureuëng chik dan tinggai sidroe ngon adoe inong gobnyan, nyang harôh geupeulara.
Peurundôk droë Bapak Anthony dari donya hana teujadi ngon sigra, tapi meutahap-tahap. Phôn-phôn, gobnyan tinggai toë banda ngon sidroë ureuëng tuha nyang saleh nyang udép meukabông, dan gobnyan geu-useuha geu-ikôt jeunjak gobnyan lam sigala hai. Gobnyan pih geujak saweu ureuëng-ureuëng meukabông la'én nyang tinggai toë banda dan geulakèe nasehat nibak awaknyan. Malah bak watèe nyan, gobnyan ka that meugah ngon buet-buet gobnyan sampoe geukheun 'sahabat Po Teuh Allah'. Lheueh nyan gobnyan geupeuputôh keu geujak u teumpat nyang leubeh ji'ôh. Gobnyan geuhoi ureueng tuha nyan keu geuteman gobnyan, tapi watèe ureueng tuha nyan hana geutém, gobnyan geulakèe izin bak gobnyan dan geuduek bak salah saboh guha nyang ji'ôh. Salah sidroe rakan gobnyan kadang-kadang jiba peunajôh keu gobnyan. Bak akhéjih, Santo Antonius geupinah droe mandum dari da'irah nyang na ureueng tinggai, geuseubrang Krueng Nil dan geuduek bak reruntuhan saboh kuta militè. Gobnyan geuba ruti nyang cukôp keu nam buleuen, dan lheueh nyan geuteurimong ruti nyan dari rakan-rakan gobnyan cit duwa goe si thôn rot saboh lubang bak bintéh ateueh.
Hana mungken tapeugah padum na rayek godaan ngon perjuangan nyang geutanggong lé rahib agong nyoe. Gobnyan geurasa deuk ngon leupah, geurasa leupi ngon seu'uem. Teuma, godaan nyang paleng teumakot keu sidroe rahib, meunurot narit Santo Antonius keudroe, na lam haté: nyan keuh rasa meuh'eut keu donya ngon kaco pikeran. Geutamah lom deungon mandum nyan, na cit buet goda ngon buet teumakot nyang geupeubuet lé syetan.
Bak saboh watee, watee teungoh meujuang brat ngon pikeran droe, Antonius geumeuhôi: 'Ya Tuhan, lôn keuneuk seulamat, tapi pikeran lôn hana jipeubiyeu.' Teuka-teuka geukalon sidroe ureueng nyang rupa jih saban that lagèe droe geuh teungoh duek keurija; lheueh nyan ureueng nyan geudong geumeudoa, laju geuduek keurija lom.
"Peubuët nyoe, dan gata teuma teupeuseulamat," kheun malaikat Tuhan nyan bak gobnyan.
Anthony ka tinggai meutapa sidroe ka duwa ploh thôn, watee nyan na padum-padum droe rakan jih, nyang ka jiteupeue pat jih tinggai, jijak tinggai bak bineh jih. Ka trép that awaknyan jigeutah pintô gobnyan ngon jilakèe mangat gobnyan jiteubiet dari teumpat meukabô droe nyang ka geupeuteutap; bak akhé jih, awaknyan ka rab jipeuhancô pintô nyan watee Anthony geupeuhah pintô nyan ngon geuteubiet. Awaknyan hireuen that jikalon hana meusapeue tanda leteh bak gobnyan, bah pih gobnyan ka geupeukeunong droe bak keususehan nyang paleng brat. Damè langèt na lam jiwa gobnyan ngon deuh meucahya bak muka gobnyan. Teunang, sifeut jih meukon, ngon saban ramah keu mandum ureueng, ureueng tuha nyan sigra jeuet keu ayah ngon guru keu ureueng ramèe. Gurôn nyan ka meuhudép: teumpat-teumpat ureueng meuseuniyèe ka jiteubiet di gunong-gunong seulingka nyan; ramèe that ureueng meulagu, meubeuet, meupuasa, meudo'a, meukeurija, ngon meulayani ureueng gasien. Santa Antonius hana geupeuteutap atôran khusuih keu udep biara keu murib-murib gobnyan. Gobnyan cit geupeunténg that keu geutanom bak awaknyan sifeut nyang saleh; gobnyan geudorông awaknyan beuseutia bak keuheundak Po Teuh Allah, beumeudo'a, beugeutulak mandum hai donya, ngon beukeureuja hana henti.
Nabi Antonius nyang Mulia meuninggai bak umu nyang ka that tuha (106 thôn, bak thôn 356) dan, kareuna buet-buet gobnyan, geubri gelar 'nyang Rayeuk'.
Santa Antonius geupeudong tradisi monastik pertapa. Padum-padum droe rahéb, di yup bimbéng sidroe bapak rohani — sidroe 'abba' (nyang makna jih 'bapak' [bahsa Ibrani]) — udép meupisah-pisah lam gubuk atawa guha (skete) dan geupeuseumpurna droe keu meudo'a, meupuasa, ngon meukeurija. Padum-padum boh skete, nyang meusaboh di yup kuwasa sidroe 'abba', geukheun 'laura'.
Patôt geuingat bahwa, bah pih mantong lam masa udep Antonius Nyang Rayeuk, ka lahé saboh beuntuk la'én udep monastik. Ureuëng-ureuëng askét nyan meusapat lam saboh komunitas, geupeubuët buët droëgeuh meusapat-sapat (maséng-maséng meunurôt teunaga ngon keumampuan droë), geupajôh bu makanan nyang saban, ngon geuseutöt saboh atôran nyang tunggai. Komunitas lagèe nyan geukheun biara. Ureuëng ulèe nibak komunitas-komunitas nyan ka geuturi ngon nan arkhimandrit.
1. Allah Bapak, lam rahmat Gobnyan, hana geupeuhemat Aneuk Tunggai Gobnyan, teutapi geuseurah Aneuk nyan keu geupeuseulamat geutanyoe dari desya ngon keujahatan geutanyoe. Dan Aneuk Allah, ka geupeureundah droe Gobnyan keu geutanyoe, geupeupuléh geutanyoe dari sakét rohani dan geupeuseudia keuseulamatan geutanyoe dari desya-desya geutanyoe. Sabab nyan, geutanyoe harôh ta akui dan sabe ta ingat buet Allah nyang that agông nyan—bahwa Allah nyang nakeuh Firman, keu geutanyoe, ka jeuet lagèe geutanyoe lam mandum hai seula'én nibak desya. Banmandum ureueng beu jingat hai nyoe dan beu meujuang ngon sunggôh-sunggôh mangat beu beubaih beutôi-beutôi nibak desya ngon beunantu Tuhan (Ant. nyang Rayeuk)
2. Rahmat Roh Kudus geubri phon-phon that keu ureuëng-ureuëng nyang ngon sipeunoh haté geupeubuët perjuangan nyoe, dan, dari phon that, geupeuteuntèe keu geudong kong dan hana geupeubiyeu sapeue pih keu musôh. Teuma, Roh Kudus, nyang ka geutawök awaknyan, bak phôn-phôn geupeumudah mandum keu awaknyan, keu geupeuseumangat ngon geupeunyeumang haté ureuëng nyang teungoh jitamong bak jalan taubat, lheueh nyan barô geupeuleumah keu awaknyan betapa brat jih jalan nyang jroh nyan. Geubantu awaknyan lam mandum hai, Gobnyan geupeurunoe pakriban cara geutanggong beuban taubat, dan geupeuteutap batah ngon peutunyok keu awaknyan, baik menyangkot tuboh meunan cit nyawöng, sampoe Gobnyan geuba awaknyan u saboh taubat nyang samporeuna u arah Allah (Ant. nyang Rayeuk)
4. Soe mantong nyang takôt keu Tuhan dan jipeubuet peurintah-peurintah Gobnyan nakeuh sidroe hamba Allah. Teuma, keuhambaan nyoe, nyang cit geutanyoe na di dalam jih, kon beutôi-beutôi keuhambaan, teuma nakeuh keubeunaan nyang jiba u jalan jeuet keu aneuk angkat. Tuhan geutanyoe geupiléh Rasul-rasul dan geupeujôk ubak awaknyan tugas keu geupeusampoe Injil. Perintah-perintah nyang geubri nyan ka geupeudong keu geutanyoe saboh keuhambaan nyang meugah, mangat geutanyoe jeuet ta atô hawa nafsu geutanyoe dan tapeuhias droe deungon sifeuet-sifeuet nyang mulia. Dan watee geutanyoe ka leubeh toe bak rahmat, Tuhan geutanyoe Isa Almaseh akan geupeugah bak geutanyoe, saban lagee nyang geupeugah bak murib-murib Gobnyan: 'Lôn hana le Lôn seubôt gata hai namiet, teuma rakan ngon syèdara Lôn: sabab banmandum nyang ka Lôn deungo nibak Bapak Lôn, ka Lôn peugah bak gata' (Ant. Vel.)
8. Mata jikalon nyang deuh, teuma akai jipham nyang hana deuh. Akai nyang galak keu Po Teuh Allah nakeuh cahya keu jiwa. Soe mantong nyang na akai nyang galak keu Po Teuh Allah, haté jih ka trang dan jikalon Po Teuh Allah deungon akai jih (Ant. Vel.)
8. Meunyo gata keuneuk peubuet sapeue-sapeue buet, dan hana gata rasa nyan meunurot keuheundak Po Teuh Allah, bek gata peubuet nyan deungon alasan peu mantong (Ant. Vel.)
11. Hana patôt tapeugah bahwa mustahé keu sidroe ureuëng untôk udép saleh, tapi leubèh gèt tapeugah bahwa nyan hana mudah. Keubit, nyan hana ék dicapai lé mandum ureuëng, tapi cit ureuëng-ureuëng nyang taqwa ngon nyang na pikeran cinta keu Allah mantong nyang meuteumèe udép saleh nyan. Teuma, pikeran biasa nyan bersifat donya dan mudah meugantoe; jih jipeuteubiet pikeran jroh ngon jeuhet, mudah meugantoe dan condong bak hai-hai materi, seudangkan pikeran nyang cinta keu Allah geupeu-akhe hai jeuhet (Ant. the Great)
11. Ureuëng nyang peuhabéh udép jih deungon jipeubuët buët-buët ubit ngon sederhana, bak saboh sisi, seulamat dari bahaya, dan bak sisi la'én, hana peureulèe langkah-langkah peu-atô nyang khusuih. Deungon jipeutalô meubagoë hawa nafsu meudesya, awaknyan deungon mudah jiteumèe jalan nyang u arah Allah (Ant. the Great)
11. Ureuëng nyang hana tabi'at keu keubajikan, bék sampoë putôh asa, jitinggai ngon hana jipeuduli udep nyang jikheun Tuhan ngon meukebajikan, bah pih nyan brat that keu awaknyan. Sebalekjih, awaknyan harôh meupike dan jaga droe seumampu jih. Sabab, bahpih awaknyan hana ék trok bak puncak keusalehan ngon kesempurnaan, teutapi deungon meujuang awaknyan akan jeuet leubeh get, atawa paleng kureueng hana jeuet leubeh brok, nyang nyan keudroe nakeuh saboh manfa'at nyang rayeuk keu jiwa (Ant. Vel.)
21. Keujahatan meuleukek bak fitrah geutanyoe lagèe karak bak teumaga atawa kuto bak tubôh. Teuma, lagèe teumaga nyan kon tukang teumaga nyang peujeuet karak, meunan cit kon ureueng chik nyang peujeuet aneuk jih kuto, meunan cit Allah kon nyang peujeuet keujahatan. Gobnyan ka geubri keu manusia saboh nurani ngon akai mangat jeuet jipeujioh keujahatan, saweueb jiteupeue nyan meubahaya keu droe jih ngon jipeuteuka penderitaan. Jaga droe beu göt-göt: meunyo gata kalon ureueng meutuah nyang na kuwasa ngon hareuta, bék pujoe jih ngon alasan peu mantong. Teuma, sigra bayangkeuh maté di keue mata gata, dan gata hana sagai-sagai meuhajat keu hai nyang jeuhet atawa hai donya (Ant. the Great).
21. Nafsu nyan na hawa nafsu droe jih: sombong, beunci, iri, beungeh, putôh asa, ngon la'én-la'én. Meunyo jiwa nyan jiseurah droe jih mandum keu Allah, maka Allah nyang Maha Luwah nyan geukirém keu jih taubat nyang seujati dan geupeusucoe jih dari mandum hawa nafsu, geupeurunoe jih bek jiseutot hawa nyan dan geubri keu jih teunaga keu jipeutalô hawa nyan dan jipeukalah musôh-musôh nyang hana pioh-pioh jipeuduek rintangan bak rot jih. Dan meunyo roh nyan teutap teuga lam taubat jih ngon ta'at nyang jroh keu Roh Kudus, nyang geupeurunoe jih taubat, maka Peutuhan nyang Maha Geumaséh akan geumaséh keu jih, kareuna buet-buet payah jih nyang geupeubuet di teungoh-teungoh meubagoe macam cubaan ngon keupeureulèe — lam puasa nyang panyang, malam jaga nyang seureung, lam beuet Kalam Allah, lam du'a nyang hana putôh-putôh, lam penolakan kesenangan donya, lam keumureun dan keumiseukienan rohani. Dan meunyo jih teutap teuga lam mandum nyan, Allah nyang Maha Mulia akan geupeuseulamat jih dari mandum godaan dan geucok jih dari jaroe musôh-musôh jih deungon rahmat Gobnyan (Ant. nyang Rayeuk)
24. Leubèh sederhana udep sidroe ureueng, leubèh teunang haté jih, sabab jih hana risau keu le that hai—miseue jih keu bujangga ngon mita hareuta. Teuma, meunyo geutanyoe meuleukek bak hai-hai [donya] nyan, geutanyoe ka tapeuhadok droe keu dukacita nyang teuka dari nyan dan sampoe meungomel ateueh Tuhan. Ngon lagee nyan, , meuh'eut keu le that hai jipeupunoh geutanyoe ngon bingong, dan geutanyoe meungaleng-aleng lam seupôt udep meudesya, hana taturi droe geutanyoe (Ant. the Great)
27. Bèk na tutô nyang hana sopan lam peugah haba geutanyoe, sabab malèe ngon suci nyan biyasajih leubèh jipeu-indah ureuëng bijaksana nibak ureuëng dara. Pikeran nyang galak keu Allah nyan nakeuh cahaya nyang peungeuh jiwa, saban lagèe mata uroe peungeuh tubôh (Ant. the Great)
36. Ureuëng biyasajih geukheun bijaksana deungon salah peuguna kata nyan. Kon ureuëng nyang ka geupelajari narit ngon tulésan ureuëng-ureuëng bijaksana jameun nyang bijaksana, tapi ureuëng nyang roh jih bijaksana, nyang jeuët geupeubida antara nyang jroh ngon nyang brôk; dan awaknyan geupeujioh mandum nyang brôk ngon meubahaya keu roh, seumeuntara deungon bijaksana geumita peuë nyang jroh ngon meumanfa'at dan geupeubuët nyan deungon syukô nyang that rayeuk keu Allah. Hanya awaknyan nyang patôt geukheun ureuëng bijaksana (Ant. the Great)
36. Meunyo angèn jipôt meulumat, soë mantong aneuk kapai jeuët jipeurasa droë jih hebat dan jipeubangga droë. Teuma, barô keuh watee angèn meugantoë deungon sigra, keumahéran ureuëng mat keumudoe nyang ka ahli nyan deuh teukalon (Ant. Vel.)
38. Ureuëng nyang udép saleh hana jipeubiyeu keujahatan jitamong u dalam jiwa jih. Dan meunyo hana keujahatan lam jiwa, maka jiwa nyan aman ngon seulamat. Hana kuasa iblih jeuheut meunan cit keu-hendak naséb ateuëh ureuëng lagèe nyan. Tuhan geupeuseulamat awaknyan dari keujahatan, dan awaknyan udép deungon aman teulindông, lagèe-lagèe awaknyan sidroe dewa. Meunyo na soe pujoe awaknyan, awaknyan hana geupeupenting pujoe nyan; meunyo na soe fitnah awaknyan, awaknyan hana geubila droe atawa beungèh keu ureueng nyang fitnah nyan (Ant. Nyang Rayeuk)
38. Ureuëng nyang bibeueh nibak niët jeuheuet nyan sampôreuna dan lagèe Tuhan; gobnyan peunoh ngon keubahagiaan dan Roh Allah. Teuma, saban lagèe apui jitot uteuën raya meunyo hana geupeukawai, meunan cit niët jeuheuet, meunyo gata peubiyeu jitamong u dalam haté gata, akan jipeuhancô roh gata, jipeukuto tubôh gata, dan jipeuteubiët lam droë gata le that pikéran jeuheuet. Nyan akan jipeuteubiet lam droe gata rasa hana teunang, rasa iri, meudakwa, beunci, ngon nafsu-nafsu kreueh la'én nyang saban, nyang akan jipeubeuban gata ngon jipeusakét até gata that. Ngon sabab nyan, bah tanyoe meuseuha untuk meuteumèe leumbôt haté ngon sederhana haté lagèe ureuëng-ureuëng suci, mangat Tuhan Isa Almaseh geuteurimong geutanyoe lam hadharat Gobnyan dan geutanyoe maséng-maséng jeuët takheun ngon galak haté: 'Teuma, sabab leumbôt haté lôn, Droeneueh ka neuteurimong lôn dan ka neupeudong lôn di hadapan Droeneueh siumu masa' (Mazmur 40:13; Ant. Vel.)
38. Saban lagèe tubôh, meunyoe ka jiteubiet sigohlom watee jih dari rahim, hana jeuet udép, meunan cit roh, meunyoe ka jitinggai tubôh sigohlom jiteumeung èleumèe keuhai Allah rot udép nyang saleh, hana jeuet jipeuseulamat atawa udép meusaboh ngon Allah (Ant. Vel.)
38. Saban lagèe tubôh, watèe roh tinggai lam tubôh nyan, jiliwati lhèe tahap udép, nakeuh: aneuk muda, dewasa, ngon tuha; meunan cit roh jiliwati lhèe tahap, nakeuh: phôn iman, meukeumang lam iman, ngon kasampôran. Bak tahap phôn, watèe roh jipeuphôn meuiman, jih lahé barô lam Almaseh, lagèe nyang teutuléh lam Injil. Rasui Yahya geubri keu geutanyoe tanda-tanda lahé barô nyoe, meunan cit keu keuadaan teungoh dan keusempurnaan, geupeugah: 'Ulôn ka lôn tuléh keu gata, hai aneuk muda; ulôn ka lôn tuléh keu gata, hai aneuk-aneuk; ulôn ka lôn tuléh keu gata, hai bapak-bapak' (1 Yahya 2:12–14). Ngon sabab nyan gobnyan geutuléh kon keu rakan-rakan donya gobnyan, tapi keu ureuëng-ureuëng nyang meuiman, geupeuleumah lhèe tahap— —nyang harôih geuliwati lé ureuëng-ureuëng nyang meujuang keu alam rohani mangat meuteumèe kesempurnaan ngon geuanggab patôt keu rahmat nyang peunoh (Ant. the Great).
39. Watee desya ka hana lé meukuasa lam droe sidroe ureueng, maka Tuhan geutamong u dalam jiwa dan geupeusucijih meusigoe ngon tuboh. Teuma meunyoe desya mantong meukuasa lam tuboh, maka sidroe ureueng hana jeuet jikalon Tuhan: sabab jiwa nyan mantong na lam tuboh nyang meudesya, dan tuboh nyan hana jiteurimong u dalam droejih cahaya, nyan keuh penglihatan Tuhan. Daud geupeugah: 'Lam cahya Droeneueh kamoe meukalon cahya' (Mazmur 35:10). Peue keuh, nyan cahya nyang lam cahya nyan sidroe ureueng meukalon cahya? Nyan keuh cahya nyang geupeugah lé Tuhan geutanyoe Isa Almasih lam Injil, bahwa banmandum tubôh sidroe ureueng harôh jeuet keu cahya, mangat hana siseun seupôt lam droe jih (Lukas 11:36). Tuhan geukheun cit: 'Hana soe nyang turi Bapak seula'én Aneuk, dan hana soe nyang turi Aneuk seula'én Bapak dan awaknyan nyang ka geupiléh lé Aneuk keu geupeuleumah Gobnyan' (Matius 11:27). Teuma Aneuk nyan hana geupeuleumah Ayah Gobnyan keu aneuk-aneuk seupôt, teuma keu ureuëng-ureuëng nyang tinggai lam cahya dan jeuët keu aneuk-aneuk cahya, nyang mata haté gobnyan ka geupeucahya deungon peungeutahuan ateuëh peurintah-peurintah Gobnyan (Ant. nyang Rayeuk)
50. Keumatéan, keu ureuëng nyang muphôm, nyan keuh keukalèyan; teuma keu ureuëng nyang hana muphôm, nyan keuh keumatéan. Bèk takôt keu maté tubôh, teuma nyang harôh takôt nakeuh keuhancôran jiwa, nyang teuka dari hana taturi Allah—nyan keuh nyang bit-bit meungeuri keu jiwa! Udep nyan nakeuh meusaboh jih roh ngön tubôh; dan maté nyan kon gadoh jih bagian-bagian dari sifeuet manusia, tapi leubèh keu hanco jih keusaboh nyan. Allah geupeuteun mandum nyan bah pih ka lheueh hanco. Saban lagèe sidroe aneuk miet lahé dari pruet mak jih, meunan cit roh lahé dari tubôh lam keuadaan teulanjang. Na nyang suci ngon trang, na nyang kuto lé keusalahan droe, ngon na cit nyang itam legam lé le that desya. Nyan keuh sababjih, jiwa nyang bijaksana nyang gaséh keu Allah, sira geuingat ngon geupike bhaih bala nyang teuka lheueh maté, geujak udep seubagoe ureueng saleh mangat bek geuhukom ngon bek keunong bala nyan. Teuma ureuëng-ureuëng nyang hana meuiman, lam keubodohan droëjih, hana jiteupeuë hai nyan dan jimeudesya, hana jipiké sapeuë pih keu peue nyang teungoh jipreh di sinan. Saban lagèe, watee ka teubiet dari rahim, gata hana teuingat lé peue nyang na lam rahim nyan, meunan cit, watee ka teubiet dari tubôh, gata hana teuingat lé peue nyang na lam tubôh nyan. Saban lagèe, watee ka teubiet dari rahim, gata jeuet leubeh jroh ngon leubeh rayek tubôh, meunan cit, watee ka teupisah dari tubôh lam keuadaan suci, gata akan tamong u Syuruga lam keuadaan leubeh jroh ngon abadi. Ureueng fana harôih jipeureulèe keu keuseulamatan droe, deungon jiteupeue dari awai bahwa maut teungoh jipreh awaknyan. Sabab keukal nyang meureukat nyan keuh bagian jiwa nyang saleh meunyo jih teutap jroh, seudangkan maté keukai jiteuka ateueh jih meunyo ka jeuet keu jeuheut. Ingat kheueh bahwa masa muda gata ka liwat, teunaga gata ka meukureueng, keuleumahan gata ka meutamah, dan watee gata jak ka to, watee gata harôh neubri hasé ateueh mandum buet gata. Dan beutateupeue bahwa hana sidroe aduen nyang jeuet teubôh keu aduen jih, meunan cit hana ayah nyang jeuet peuseulamat aneuk agam jih. Sabé-sabé ingat keu watee teupisah nibak tubôh, bék sagai-sagai sampoe pikéran keu hukôman keukai nyan gadoh nibak ingatan gata. Meunyo gata peuteutap pikéran lagèe nyan, gata hana sagai-sagai meudesya (Ant. nyang Rayeuk).
51. Padum na le syètan-syètan nyang jeuheut, dan padum na meubagoe rupa tipèe jih! Bah pih ka geutanyoe meutobat dan meu-useuha keu tapeujioh buet-buet jeuheut, jih nyan hana jitinggai geutanyoe sidroe, tapi teutap jicuba geutanyoe deungon sunggôh-sunggôh, saweueb jiteupeue bahwa naséb jih nyan ka geupeuteutôp hana jeuet geubuka lé dan warisan jih nakeuh neuraka, saweueb keujahatan jih nyang paléng parah dan banci jih keu Allah. Seumoga Tuhan geupeuhah mata haté droeneueh, mangat droeneueh jeuet takalon padum na le akai musét nyan ngon padum na le keujahatan nyang jipeubuet ateueh geutanyoe tiep uroe, dan seumoga Gobnyan geubri keu droeneueh saboh haté nyang waspada ngon roh keupandaian, mangat droeneueh jeuet tapeuseumah droe seubagoe kurubeuen nyang udep ngon hana cela keu Tuhan (Ant. Vel.).
51. Ibléh, nyang ka rhët dari martabat langèt jih seubab sombong, jimeu-useuha deungon banmandum teunaga jih keu jipeurhom u dalam binasa banmandum ureuëng nyang deungon banmandum haté jimeuh'eut keu jiseumah Tuhan—deungon cara nyang saban lagèe nyang jipeuguna lé jih keudroë sampoë jih rhët, nyan nakeuh, meulaluë sombong ngon cinta keu keumuliaan sia-sia. Ngon cara-cara nyan keuh iblih jimeuprang lawan geutanyoe: ngon cara-cara nyan dan la'én nyang saban jih jicuba peujioh geutanyoe nibak Tuhan. Seula'én nibak nyan, saweueb jiteupeue bahwa soe nyang gaséh keu syèdara jih, nyan pih gaséh keu Tuhan, awaknyan jitanom rasa banci keu sabé-sabé droe lam haté geutanyoe—sampoe-sampoe na ladôm nyang hana ék jikalon syèdara droe atawa jipeugah haba meusaboh kalimat pih ngon jih. Le that ahli tapa nyang beutôi-beutôi hebat geutheun keususehan udép nyang saleh, teuma kareuna bangai, awaknyan keudroe nyang peuhancô droe. Hai nyang saban jeuet teujadi bak droeneueh meunyoe, miseue jih, ka leumoh seumangat lam usaha tarekat droeneueh, droeneueh ka mulai piké bahwa droeneueh ka na budi pekerti nyang göt. Sabab bak watèe nyan droeneueh ka rhët lam peunyakét syètan (sifeuet sombong), piké bahwa droeneueh ka toë ngon Tuhan dan tinggai lam cahya, padahai nyang sibeuna jih droeneueh na lam seupôt. Peue nyang jeuet keu seubab Tuhan geutanyoe Isa Almasih geupeulheueh bajèe Gobnyan, geuikat ija andôk bak droe, dan geurasah gaki ureueng-ureueng di yup Gobnyan, meunyo kon keu geupeurunoe geutanyoe keumulee? Beutôi—Gobnyan geupeuleumah keumulee deungon contoh dari droe Gobnyan keudroe. Dan keubit, banmandum ureueng nyang meuhajat jitamong lam barisan phon, nyan hana jeuet jicapai meunyo kon deungon keumulee… Sabab nyan, meunyoe sidroe ureueng hana na sifeuet meureundah haté nyang paléng that—meureundah haté ngon banmandum haté, banmandum pikeran, banmandum roh, banmandum jiwa ngon tubôh jih—ureueng nyan hana meuteumèe waréh Keurajeuen Allah (Ant. nyang Rayeuk).
Santa Makarius geutinggai di Meusé dari thôn 301 sampoe 391. Bak masa muda gobnyan, gobnyan geujaga kamèng dan geutinggai teupencil. Watee umu gobnyan ka 30 thôn, gobnyan geujak u padang pasé nyang teupencil. Saweueb keuleumbôtan ngon keumureunyan gobnyan, gobnyan geutahbis jeuet keu sidroe presbiter. Gobnyan geutinggai di likôt risalah-risalah moral nyang that meumakna keu ureueng-ureueng monastik meunan cit keu mandum ureueng Kristen. Asoe peuneugah gobnyan nakeuh lagèe nyoe: keuadaan nyang meucahya nibak manusia phon bak awai mula ngon keuadaan seupôt lheueh keujatohan. Keuseulamatan geutanyoe nyang sidroe nakeuh Tuhan Isa Almasih. Tekad nyang kong keu geuseutot Tuhan. Usaha sabe keu peubeuet droe. Keuadaan ureueng-ureueng nyang ka jiteurimong rahmat Roh Kudus. Keumungkinan keusempurnaan Kristen di ateuh donya. Keuadaan ukeue lheueh maté ngon keubangketan.
2. Saban lagèe Po teu Allah geupeujeuet langèt ngön bumoe keu teumpat tinggai manusia, meunan cit Gobnyan geupeujeuet manusia keu geutinggai lam tubôh manusia lagèe lam rumoh droe Gobnyan, geucok roh manusia seubagoe dara Gobnyan nyang ceudah, nyang geupeujeuet meunurôt rupa Gobnyan. Nyan kheueh sababjih Rasul Paulus geupeugah: 'Tanyoe nakeuh rumoh Gobnyan' (Ibr. 3:6; Mac. Cent.).
2. Saban lagèe sidroe ureueng peugèt sarang, watèe jipeugèt sarang nyan, hana jipeuleumah bak ureueng la'én, meunan cit rahmat deungon seungap-seungap jipeutamong gaséh sayang gobnyan u dalam haté manusia, jipeu'ubah rasa pahét jeuet keu mamèh, ngon haté nyang keujam jeuet keu haté nyang gèt. Dan lagèe tukang pirak, watèe geuuké mangkok, bacut-bacut geupeulapèh ngon corak, dan barô geupeuleumah hasé buet gobnyan nyang meugah nyan 'oh ka lheueh. Meunan cit deungon Seniman nyang seubeutôijih, Tuhan, Gobnyan neuhias haté geutanyoe deungon ukiran-ukiran dan deungon cara misterius neupeubarô haté nyan sampoe geutanyoe teupisah dari tubôh geutanyoe, dan óh lheueh nyan keuindahan jiwa geutanyoe akan teubuka (Macarius the Great).
11. Soe mantong nyang meujuang keu Allah ngon beutôi-beutôi meuhajat jeuet keu ureueng seutot Almaseh, harôih geuseutot Gobnyan, geu-useuha keu meu-ubah, jeuet keu ureueng nyang leubeh get ngon barô, hana geupeuteutap sapeue pih lam droe geuh nyang atra ureueng jameun—sabab na teutuléh: 'Soe mantong nyang na lam Almaseh nakeuh ciptaan nyang barô' (Macarius nyang Rayeuk).
11. Saboh jiwa nyang beutôi-beutôi gaséh keu Tuhan, bah pih ka jipeubuët ribèe buët nyang jroh, jianggab droëjih—kareuna meuh'eutjih nyang hana putôh-putôh keu Tuhan—lagèe goh lom na sapeue nyang ka jipeubuët. Dan bah that pih ka jipeuleuh tubôh jih ngon puasa ngon keureuja brat, jih jipiké lagèe goh lom jipeuphôn meureumpok sifeuet-sifeuet nyang mulia; bah that pih ka jipeuanggap patôt keu jiteurimong meubagoe karunia rohani, atawa wahyu, atawa rahsia-rahsia syuruga, saweueb gaséh jih nyang raya keu Tuhan, jih jipeuanggap bahwa jih goh lom jimeureumpok sapeue pih…
Jih ka teulubang lé gaséh Roh syuruga. Deungon beunantu rahmat, jih hana putôh-putôh jipeubangket lam droe jih saboh hasrat nyang that kreueh keu Calôn syuruga; jih meuhajat keu jicapai seupunoh jih saboh meuhubôngan nyang meurahsia ngon nyang hana teukira deungon Gobnyan lam teumpat suci Roh; ngön mata jiwa nyang ka suci, gobnyan geukalon Calôn langèt nyan muka keu muka; lam cahaya rohani nyang hana leupah, gobnyan geupeusaboh droe ngön Gobnyan, geupeusaban droe ngön keumatéan Gobnyan, dan hana putôh-putôh geupreh keumatéan demi Almaseh ngön rasa meuh'eut nyang that luhur; Gobnyan meuiman hana ragu bahwa meulalu Roh nyan gobnyan akan meuteumèe peubeubaih nyang sampôreuna nibak desya ngon seupôt hawa nafsu, mangat, lheueh geupeusucèe lé Roh ngon geupeukudôh lam jiwa ngon tubôh, gobnyan jeuet geuanggap layak keu jeuet keu bejana nyang suci keu geuteurimong keurajeuen langèt lam droe gobnyan ngon keu teumpat tinggai Almaseh, Raja langèt nyang beutôi. Dan bak watèe nyan keuh gobnyan jeuet keu patôt keu udép syuruga, saweueb di sinoe ka jeuet keu teumpat tinggai nyang suci keu Roh Kudus (Mac. Vel.).
13. Jarang that ureuëng nyang meuhasé peusapat awai nyang jroh ngon akhé nyang jroh. Lheueh jitinggai banmandum peukara, awaknyan sampoë bak tujuan deungon hana meuguncang dan jigaséh keu Po Teuh Allah nyang sidroë. Bak phôn-phôn, ramè ureuëng teuharu keu ibadah; ramè nyang meuteumèe rahmat langèt dan teupeungeuh lé gaséh sayang langèt. Teuma dudoe, hana ék jitheun cubaan, keusosahan, ngon meubagoe godaan bak jalan u arah keusalehan, awaknyan jiwoe keulayi bak cara udép nyang ka liwat ngon jiseumapôh lom lam desya (Mac. Vel.).
13. Saban lagèe bijèh gandom atawa jaröng hana langsông timoh jeuët keu manusia lheuëh geupula, tapi meutahap-tahap jimeu-rupa jeuët keu manusia; dan hana lahé langsông seubagoe ureuëng chik, tapi jitimoh ngon jimeukeumang meuthôn-thôn sampoë, bak akhéjih, ka sampôreuna. Dan meunan cit deungon bijèh barli atawa gandom nyang hana langsong jitimoh bak watèe geupula, teuma barô lheueh leupah musém leupië ngon angèn jipeuteubiet aneuk bak watèe nyang teupat … Meunan cit lam udép rohani, nyang peureulèe that hikmah , ngon peungalaman — sidroe ureueng meukeumang meutahap-tahap sampoe trok bak kasampôran, jeuet lagèe Almaseh (Efe. 4:13; Mac. Sec.).
13. Manusia nyan bak sifeut jih mudah meu-ubah. Ngon sabab nyan, lagèe sidroe ureueng nyang ka rhët lam paléng dalam buet jeuhet dan jeuet keu hamba desya jeuet jibalék u jalan nyang jroh, meunan cit sidroe ureueng nyang ka geupeumatéh lé Roh Kudus dan ka peunoh ngon beureukat dari syeuruga, bibueh cit jeuet jiwoe lom u jalan jeuhet. Ladôm ureuëng nyang ka meurasa rahmat Po Teu Allah ngon ka jeuët keu ureuëng nyang teurimöng Roh Kudus, meunyoë awaknyan ka hana waspada lé, haté rohani jih jeuët keu leupië ngon keuadaan jih leubèh brok nibak sigohlom nyan. Hai nyoe teujadi kon sabab Allah meugantoe atawa rahmat Roh Kudus ka meukureueng, tapi sabab manusia keudroe nyang gadoh rahmat nyan dan ngon nyan awaknyan ka sesat dan rhöt lam le keujahatan (Mac. Vel.).
21. Meunyo sidroe ureueng ka jiseulèh nibak peurèntah dan ka jipeuturôt hukôman Po Teu Allah, desya ka jipeujeuet jih nyan keu namiet; dan lagèe jurông nyang lhôk dan peunoh deungon pahét, lheueh jitamong u dalam, jih nyan ka jikuasa jiwa sampoe u dalam that. Ngon lagèe nyan, desya nyang ka jitamong lam droe geutanyoe nyan jeuet tapeusaban ngon saboh bak kayèe nyang rayek ngon le cabeueng, nyang urat jih jileubèh that lam tanoh. Meunan cit deungon desya, 'oh ka jitamong u dalam jiwa dan jikuasa mandum keukuatan jih sampoe u dalam that, ka jeuet keu saboh keubiasaan nyang, jipeumula dari ubit, jitimoh seujalan deungon umu dan jitarék sidroe ureueng leubeh meutamah kreuh u arah keujahatan (Mac. Vel.).
21. Kadang-kadang, peue nyang deuh lagee niët jroh geupeubuet keu meuteumèe keumuliaan droe ngon pujoe manusia. Teuma di hadapan Po Teuh Allah, nyoe hana bida ngon sulet, meucue, ngon desya-desya la'én nyang saban, sabab na geupeugah: 'Po Teuh ka geupeurayeuk tuleueng-tuleueng ureueng nyang jipeumangat até manusia' (Mazmur 52:7). Syaitan jimeita keuuntôngan droe jih bah that pih lam buet-buet geutanyoe nyang jroh. Jih nyan that carong jipeungeut ureueng ngon hawa donya. Meunyo sidroe ureueng ka teupikat ngon sidroe ureueng la'en lé cinta syahwat, desya jidrop jih, jikurông jih lam gleueng, ngon jitarék u barôh ngon beuban nyang brat, nyang jipeuhambat jih nibak jipeusapat teunaga droe jih ngon jiwoe bak Allah. Peue mantong nyang jigaséh lé sidroe ureueng di donya nyoe jeuet keu beuban nyang brat ateueh pikéran gobnyan, dan ka jikuasa nyan, nyan jitham gobnyan nibak jipeusapat teunaga. Tingkat keusambôngan nafsu jasmani nyan keuh nyang peutentèe kakuatan nafsu nyan bak jilawan geutanyoe. Meunan keuh banmandum umat manusia ngon mandum ureuëng Kristen geuuji … Watèe sidroë ureuëng, nyang teupeungeut lé hawa nafsu droë, jipeuphôn gaséh keu saboh-saboh hai, gaséh nyan ka jikurông gobnyan, dan gobnyan hana lé geu-useuha sipeunoh haté keu Allah. Miseuëjih, na nyang gaséh keu rumoh droë, na nyang gaséh keu hareuta, na nyang gaséh keu hikmah donya nyang rumét keu meuteumeung keumuliaan manusia; na nyang galak keu kuwasa, na nyang meuh'eut jeuet keu meugah; na nyang galak meukumpoi, na nyang peuhabeh mandum watee keu meuseunang-seunang ngon meuhura-hura; na nyang teupikat lé pikeran nyang sia-sia; nyang la'en, kareuna ambisi, meuhajat keu jak peugah haba; na nyang galak that keu malee ngon hana padoli, seudangkan nyang la'en teupikat keu bajee nyang ceudah; na nyang teuhanyöt lam urôsan donya; na nyang galak éh, atawa meuh'èn-h'èn, atawa meututô kata-kata nyang brôk. Peue mantong nyang peuhubông sidroe ureuëng ngon donya, peu nyan ubit atawa rayek, nyan jitham jih dan jipeugah jih nibak jipeusapat teunaga droe (Mac. the Great).
30. Tuhan, nyang geuteupeue leumoh manusia ngon tabi'at jih nyang galak sombong, geutheun jih ngon hana geupeubiyeu jih sabe lam usaha hana henti keu meuteumeung kesempurnaan. Sabab meunyoe, watee gata meuteumeung sapeue nyang ubit, gata ka sombong ngon hana jeuet geutheun le ureueng laen, padum leubeh teuk gata hana jeuet geutheun meunyoe gata langsong ka puas ngon mandum karunia rohani. Sabab nyan, Po teu Allah, geuteupeue leumoh droeneueh, lam keuaseun-Nya geukirém cubaan keu droeneueh, mangat droeneueh jeuet keu ureueng meureundah até ngon sunggôh-sunggôh neujak mita Gobnyan (Macarius nyang Rayeuk).
30. Ureuëng nyang ka jiteurimöng rahmat geuanggap droëjih leubèh brôk nibak mandum ureuëng meudesya. Dan pikeran lagèe nyan teuka ngon mudah keu ureuëng nyan. Seumaken lhôk sidroë ureuëng jiteupeuë Tuhan, seumaken jipeugah droëjih hana meuteupeuë; dan seumaken jimeurunoe, seumaken jipeugah droëjih hana jiteupeuë sapeuë pih. Rahmat nyang jitulông jih nyan jitanom cara pikeran lagèe nyan lam droëjih seubagoë saboh hai nyang wajar (Macarius nyang Rayeuk).
30. Teuma meunyo gata kalon soe mantong nyang sombong ngon bangga keu karunia jih, beu gata teupeue bahwa meunyo jih nyan jipeubuet tanda-tanda ajaib ngon jipeubeudoh ureueng maté, … na kuwasa jeuheut nyang teungoh jipeungeut jih nyan hana jiteupeue. Bah pih jihnyan jipeubuet mukjizat, bek tapeucaya keu jihnyan, sabab nyan nakeuh saboh tanda khas agama Kristen bahwa ureueng-ureueng nyang ka jiteurimong karunia nibak Tuhan jipeusom nyan nibak mata ureueng laen. Sabe na hareuta raja, ureuëng meuiman nyan geusom hareuta nyan, lagèë lagèë geupeugah: 'Hareuta nyoë kon atra lôn: ureuëng la'én nyang ka geukeubah di sinoë.' Teuma meunyo na soë peugah: 'Peue nyang ka lôn teumèë nyoë ka sép keu lôn, dan lôn hana peureulèë lé la'én'—maka ureuëng nyan kon lé sidroë ureuëng Kristen, teuma ka teupèdaya dan ka jeuët keu alat iblih. Sabab keubahagiaan lam Tuhan nyan hana teupuepueh, dan seumaken geurasa dan geuteumèe beureukat rohani, seumaken meutamah meuh'eut keu nyan. Ureueng-ureueng lagèe nyan na rasa cinta nyang that meureundah dan hana teukandali keu Tuhan. Seumaken meuhasé dan le seumubuen atra gobnyan, seumaken sadar gobnyan betapa meuh'eut gobnyan (Mac. Vel.).
36. Saban lagèe ureuëng meuniaga nyang meulayeu di la'ôt, bah pih na angèn nyang jroh ngon la'ôt nyang teunang, awaknyan teumakôt meunyo angèn barat nyang kreuh teuka tiba-tiba, la'ôt jeuët keu meugeulumbang, ngon kapai jeuët keu meubahaya sigohlom sampoë u pelabuhan, meunan cit deungon ureuëng Kristen, bah pih awaknyan geurasa lam droë geuh na hembusan Roh Kudus nyang jroh, tapi awaknyan teutap teumakot bahwa angèn kuwasa musôh jeuet teupôh dan jipeukaru geujolak hawa nafsu lam droe awaknyan. Sabab nyan, geutanyoe peureulèe that meujaga-jaga mangat seulamat trok u pelabuhan nyang teunang nibak udép keukai ngon keubahagiaan keukai—nakeuh banda ureueng-ureueng suci, Yerusalem Syuruga, ngon Geurèja aneuk sulung (Ibr. 12:23, Macc. the Great).
40. Gata peugah, 'Lôn gaséh keu Allah dan na Roh Kudus.' Teuma, cuba periksa droe gata beu göt-göt: peu keuh nyan beutôi-beutôi lagèe nyan? Peu keuh gata meudedikasi keu Tuhan siuroe simalam? Dan meunyo gata na gaséh sayang nyang hana putôh-putôh nyan, maka gata nyan suci. Teuma, cuba pike nyoe: watee urôsan donya atawa meubagoe pikeran jeuheut ngon meunipu teuka bak gata, peu keuh gata beutôi-beutôi teutap teuga geulawan keujeuhetan bak watee nyan, dan peu keuh roh gata watee nyan meuhajat keu geugaséh Tuhan ngon meudedikasi mandum keu Gobnyan? Sabab pikeran donya, deungon jipeukacho pikeran deungon hai-hai donya ngon nyang siat mantong, nyan jitham sidroe ureueng nibak jigaséh Allah ngon jipike keu Gobnyan siuroe-uroe. Kadang-kadang sidroe ureueng nyang hana meuphôm jipeuphôn meudo'a, jipeukok lutôt—dan pikeran jih jeuet teunang. Dan bak tingkat , seujauh jih jipeureuloh dinding keujahatan nyang meulawan dan jipeugot rurông di yup jih, seujauh nyan keuh dinding nyan hancô, sampoë sidroë ureuëng bacut-bacut meuteumèë èleumèë rohani ngon hikmah. Teuma, kön ureuëng-ureuëng meukuasa di donya nyoe, meunan cit ulama atawa ureuëng karang, nyang trôh bak tingkat nyoe (Mac. Vel.).
51. Roh-roh keujahatan jikurông jiwa nyang ka rhot deungon ranté seupôt; seubab nyan, jih hana ék jigaséh Tuhan lagèe nyang jikeuheundak, atawa jipatéh, atawa jimeudo'a lagèe nyang jih meuh'eut. Sabab yôh masa rhot ureueng phôn, perlawanan ateueh keugöt ka meuratôh lam droe geutanyoe, meunan nyang teubuka meunan cit nyang teusom (Mac. Vel.).
Santa Markus, nyang geuturi seubagoe Sang Ascetic, nakeuh nyang paleng meugah di antara Bapak-Bapak Kudus Meusé, bah pih hana le that informasi keuhai udép gobnyan nyang teusisa. Nyang geuturi nakeuh gobnyan na sifeut nyang that leumbôt ngon meunundôk, geuturi Kitab Perjanjian Lama ngon Barô sampoe ubit-ubit, ngon ka trôk bak tingkat kesempurnaan rohani nyang that manyang. Gobnyan udép leubèh dari siratôh thôn dan meuninggai donya bak awai abad keu-5. Gobnyan that meugah ngon bakat geuh bak meurunoe, tapi cit padum boh mantong nasehat gobnyan nyang sampoe u geutanyoe: Surat keu Rahéb Nikolaus; Kumpulan Nasehat; 200 bab bhah hukôm rohani; dan 226 bab nyang geutuju keu ureueng-ureueng nyang jipiké droe jih jeuet beubaih deungon buet-buet jih.
1. Meunyo, meunurôt Kitab Suci, gata sabe neuingat bahwa 'keuputôsan Tuhan geupeujak ban sigom bumoe' (Mazmur 104:7), maka tiep-tiep keuadaan akan jeuet keu gurèe keu gata keu neuteupeue Tuhan (Markus nyang Teuhoreumat).
2. Peue mantong buet nyang Tuhan galak, banmandum makhluk geutulông; dan peue mantong nyang Gobnyan tulak, banmandum makhluk geulawan (Markus Si Peungakô).
2. Tieb-tieb beureukat teuka deungon keuhektaan Po teu Allah. Teuma jih jitarék lom deungon seungap nibak ureuëng nyang hana meusyukur, hana peka, ngon nyang leumah-leumah (Markus si Peungakô Iman).
2. Tieb-tieb ureuëng nyang geupeumanö lam Geurija Ortodoks secara misterius geuteurimöng banmandum rahmat. Teuma, awaknyan geurasa keu pasté [geurasa akibatjih] meunurôt seumike awaknyan bak geupeubuët peurintah-peurintah (Mark the Confessor).
3. Soe nyang hana jiteupeue keubeunaran hana jeuet jipatéh deungon beutôi, sabab èleumèe deungon sifeutjih teuka leubèh dilee nibak iman (Mark the Confessor).
3. Bèk tulak meurunoe, bah pih gata nyan that carong. Sabab peurèntah Po teu Allah leubèh meuguna nibak hikmah geutanyoe (Mark the Confessor).
3. Soe mantong nyang hana geutém keureuja brat keu geupeuteun keubeunaran, jih nyan akan geuhukôm leubèh brat lom, padahai nyan kon salah jih (Mark the Confessor).
6. Seulama gata teuingat keu Allah, neupeuleubeh do'a gata, mangat Tuhan geuingat keu gata watee gata tuwo keu Gobnyan (Mark the Confessor).
6. Meudo'a beek sampoe na cubaan jiteuka ateueh gata, teuma meunyo ka teuka, teurimong nyan seubagoe atra gata keudroe, kon seubagoe hai nyang aséng (Mark the Confessor).
6. Ureuëng nyang meudo'a lam tubôh dan goh lom na pikeran rohani nyan lagèe ureuëng buta nyang meula-la [bak Almaseh]: 'Hai Aneuk Daud, neugaséh kheueh lôn!' (Markus Peungakô).
11. Meunyo gata galak teupeue, beu cit gata rajén, sabab èleumèe mantong jipeujeuet sidroe ureueng sombong (Mark the Ascetic).
11. Kayém that, èleumèe jeuet keu kabôt lé hana tapadôli keu tugaih droe. Sabab buet-buet nyang hana tapadôli sagai, bacut-bacut teuma gadoh lam ingatan (Mark the Confessor).
11. Pubuet keubajikan nyang na neuingat: maka nyang hana neuingat akan geupeuleumah cit keu gata; dan bek neupeubiyeu pikeran gata nyang hana meukira jeuet keu tuwo (Mark the Confessor).
12. Buet jeuhet nyan meuteumeung teunaga nibak saban droe; meunan cit deungon buet jroh, nyan meutamah rayeuk [ngon teunaga jih] nibak saban droe (Mark the Confessor).
12. Meunyo, kareuna keuneuk peuseunang droe, haté gata meulingkeue dari jalan keubajikan, haté nyan meugulong hana teukawal, lagèe batèe nyang brat that nyang ka leupah bak tanoh meulingkeue (Mark the Confessor).
13. Soe mantong nyang teurimong hina ngon hana hormat demi keubeunaran, ureueng nyan geujak bak jalan rasui, ka geupeu'ék saléb dan geuikat lé ranté-rantéjih. Teuma soe mantong nyang, hana nyan, geucuba seutot hasrat haté, ureueng nyan teupedaya lé akai dan rhët lam cubaan ngon peungeut syètan (Markus Si Peungaku Iman).
13. Meunyoe Almaseh meuninggai keu geutanyoe dan geutanyoe 'hana lé udép keu droe teuh, tapi keu Gobnyan nyang ka meuninggai dan ka geupeubeudôh lom' (2 Kor. 5:15), maka ka trang bahwa geutanyoe meukewajiban keu ta meulayani Gobnyan sampoe maté. Pakri, jeuet tapeugah adopsi [lam keuluarga Allah] nyan sibagoe upah nyang patôt? (Mark the Confessor).
13. Ureuëng nyang jipeubuët keubajikan ngon jimita balasan nyan kon teungoh jiseumah Po Teuh Allah, tapi teungoh jiseumah keuheundak droëjih (Mark Podv.).
13. Sidroe ureueng nyang meuhajat keu geurasa buet Roh Kudus lam droe jih seugolom geupeubuet peurintah-peurintah nyan lagee sidroe namiet nyang ka geubloe nyang—ban lheueh geubloe—geulakèe keumardèkaan jih geutuléh keu jih bak watee nyang saban deungon pèng geubayeue (Mark Podv.).
14. Bèk tapeugah ureuëng gasien hana jeuët nikmati keuseunangan meunyo hana péng keu nyan, sabab sidroë ureuëng jeuët that nikmati hawa nafsu lam pikéran jih leubèh kreuëh nibak buët (Mark the Confessor).
14. Saboh haté nyang galak keu kesenangan [nyang mita banmandum nyang mangat] jeuet keu, bak watèe meuninggai, saboh penjara ngon ikatan keu jiwa, seudangkan haté nyang rajén [nyang meukeureuja demi Tuhan] nakeuh saboh pintô nyang teuhah u udép la'én (Mark the Confessor).
21. Ibléh jipeuleumah desya-desya ubeut nyan hana meuhareuga bak mata geutanyoe, sabab meunyoe kon, jih hana jeuet jiba geutanyoe u dalam desya-desya nyang leubeh rayek (Mark the Confessor).
21. Meunyo ka neupeubiyeu awai desya lam droe neuh [ngon cara neuteurimong saboh pikeran], bek neukheun: 'Hana teuma jipeutalô lôn,' sabab seujauh neupeubiyeu nyan, seujauh nyan cit ka teupeutalô lé jih (Mark the Confessor).
21. Bèk tapeugah: 'Peue nyang harôh lôn pubuet? Lôn hana lôn keuneuk pih, tapi nyan [tuwoe] teuka keudroe.' — Nyan sabab gata hana gata pubuet nyang beutôi watèe gata teuingat keu nyan (Mark the Confessor).
21. Wateè akai, nyang geupeukong lé Tuhan, geupeupaleng jiwa nibak keubiasaan brôk nyang ka trép, maka haté nyan, lagèe-lagèe, geupeumaté lé akai ngon lé hawa nafsu, nyang geutarék-tarék u sinan-sinöe (Mark the Confessor).
21. Soe mantong nyang ka jiseumah droe lam hawa nafsu tuboh leubèh nibak nyang patôt, jih nyan akan jiteurimong bala sireutôh go lipat ateueh keuleubèhan nyan meulalu meubagoe macam peudeuh (Mark the Confessor).
21. Payah keu sidroe ureueng nyang meudesya hana meupaksa keu jimeutobat, sabab hana mungken meusom nibak keuadelan Po Teuh Allah (Mark the Confessor).
21. Meunyo na soe nyang ka meudesya deungon trang dan hana meutobat, dan hana jiteurimong bala sampoe 'an akhe [udep nyoe], beuteupeue bahwa hukoman keu jih nyan hana geumaséh (Mark the Confessor).
21. Ureuëng nyang beutôi-beutôi meutobat nyan geupeukhem lé ureuëng bangai. Teuma, nyan nakeuh saboh tanda keu gobnyan bahwa taubat gobnyan nyan geuteurimong lé Po Teuh Allah (Mark the Confessor).
21. Soe mantong nyang jiteuka lam desya dan hana meunyeusai lagèe nyang sapatôtjih ateueh desya nyan, jih nyan deungon mudah teuma jiteuka lom lam peungeut musôh nyang saban (Mark the Confessor).
28. Bèk pike droëneuh ka meuteumèë budi mulia meunyo hana seudeh: budi mulia nyan hana jeuët tapeucaya [hana teubukti] saweueb mudah that [tateumèë] (Mark the Confessor).
28. Óh ka lheueh tapeubuet peurintah, beu tasangka na cubaan; sabab cinta keu Almaseh geu-uji ngon cubaan (Mark the Confessor).
28. Soe nyang meuh'eut beu seulamat nibak seudeh ukeue, wajéb geutheun deungon rela seudeh nyang na jinoe. Sabab deungon cara nyan, deungon geutuka saboh deungon la'én lam pikéran, gobnyan, meulalu seudeh nyang ubit, akan geupeujioh nibak azab nyang rayek (Mark the Confessor).
28. Bèk tamita kesempurnaan hukôm nyan bak sifeut-sifeut manusia, sabab hana kesempurnaan bak nyan: kesempurnaan hukôm nyan teusom bak Saléb Almaseh (Mark the Confessor).
28. Caci maki dari manusia jipeusakét até, teuma nyan jeuet keu jalan u keusuciyan keu ureueng nyang sabé jiteuen nyan (Mark the Confessor).
28. Peurintah Almaseh, meunyo geupeubuet deungon seutia, geubri keutenangan di teungoh le that seudeh haté; teuma ban dua nyan teuka bak watee nyang ka teuntèe (Mark the Confessor).
28. Soe nyang meuh'eut beu seulamat nibak seudeh ukeue, wajéb geutheun deungon rela seudeh nyang na jinoe. Sabab deungon cara nyan, deungon geutuka saboh keu saboh la'én lam pikéran, gobnyan, meulalu seudeh nyang ubeut, akan geupeujioh azab nyang rayek (Mark the Confessor).
28. Meunyo, seubab saboh salah, pruet ngon haté gata meugeunjang, bék seudéh bahwa keujahatan nyang teusom lam droe gata ka geupeugrak lé keuheundak Tuhan. Teuma, deungon galak haté, peusampéng pikeran-pikeran nyang teuka nyan, saweueb tateupeue bahwa bak watèe pikeran nyan hancô bak sa'at jiteuka, meunan cit deungon keujahatan nyang na di yup jih nyang peuteuka pikeran nyan hancô cit meusigoe deungon pikeran nyan. Teuma, meunyo gata peubiyeu pikeran-pikeran nyan meukök dan jiteuka sabe, maka keujahatan nyan biyasajih jeuet leubeh teuga (Mark the Confessor).
30. Meunyo gata kalon na ureuëng jipujoe gata deungon munafeék, beu gata sangka ureuëng nyan akan jikritik gata bak watee la'én (Mark the Confessor).
30. Soe nyang na karunia rohani dan geupeuleumah gaséh sayang keu ureuëng nyang hana karunia nyan, geupeuteun karunia gobnyan meulalu gaséh sayang nyan. Teuma, ureuëng nyang sombong akan gadoh karunia gobnyan, kareuna ka talô lé pikeran sombong (Mark the Confessor).
30. Bibijih ureuëng meureundah haté geupeugah haba nyang beutôi, dan soe nyang meulawan nyan lagèe sidroe namiet nyang jitampa Tuhan bak uram gobnyan (Mark the Confessor).
30. Bèk sombong ngon èleumèe nyang [geutarék] dari Kitab Suci, bèk sampoë pikéran gata jitamong lé roh keumurtadan (Mark the Confessor).
30. Bèk neucuba peuseuleusoe masalah nyang seupôt ngön meupusa-pusa deungön cara meudebat, tapi deungön doa ngön harapan nyang hana goyang (Mark the Confessor).
30. Meunyo gata kalon saboh pikeran jimeujanji keumuliaan donya keu gata, beu yakin nyan teungoh jipeusiap aib keu gata (Mark the Confessor).
30. Meunyo gata meuh'eut Tuhan geutôp desya gata, bék sombong di hadapan ureuëng la'én deungon sipeuet gata nyang jroh. Sabab lagèe cara geutanyoe meulaku ateueh sipeuet geutanyoe nyang jroh, meunan cit cara Tuhan meulaku ateueh desya geutanyoe (Mark the Confessor).
30. Meunyo gata kalon sidroe ureueng brat that susah até ateueh saboh buet nyang hana meuhoreumat, beuteupeue bahwa ureueng nyan sombong, dan jinoe teungoh jipöt ngon hana seunang hasé nibak bijèh nyang ka jipula keudroe lam até jih (Mark the Confessor).
35. Teunang haté nakeuh peulheueh nibak hawa nafsu, nyang hana jeuet teucapai meunyo hana peungarôh Roh Kudus (Mark the Confessor).
36. Ureuëng leumbôt di hadapan Tuhan nakeuh ureuëng paléng bijaksana nibak mandum ureuëng bijaksana, dan ureuëng meunurôt haté nakeuh ureuëng paléng kreuh nibak mandum ureuëng kreuh, sabab awaknyan geupeuteu'oh taloë Kristus deungon bijaksana (Mark the Confessor).
36. Bèk tapiké dan bèk tapeubuët sapeuë pih nyang hana tujuan u arah Allah, sabab ureuëng nyang jak hana tujuan nyan sia-sia meukeureuja (Mark the Confessor).
44. Na saboh macam teuguran [keu ureuëng la'én] nyang lahé dari niët jahat ngon seumangat meubalah, dan na cit nyang la'én: nyang lahé dari takôt keu Allah ngon gaséh keu keubeunaran (Mark the Confessor).
44. Bèk neupeurayek ureuëng nyang ka jipiyôh meudesya dan ka meunyeusai. Teuma meunyo, lagèe nyang neukheun, neukheun neupeurayek jih ateuëh nan Tuhan, nyan beu ka neupeuleumah dilee desya droe neuh keudroe di hadapan jih (Mark the Confessor).
44. Leubeh gèt tadôa keu jiran deungon gèt nibak tateugor jih ateueh tiep-tiep desya (Mark the Confessor).
44. Bèk meuh'eut tadeungo keu tipèe ureuëng la'én, sabab deungon meunan sifeuët nibak tipèe nyan jeuët teucap cit lam droë geutanyoe (Mark the Confessor).
44. Soe nyang deungo haba jeuhet, jih nyan keudroe jeuet keu ureueng ba haba jeuhet (Mark the Confessor).
53. Meunyo gata ka neuteurimong dari Tuhan panggilan keu neupeurunoe ureueng la'en, tapi awaknyan hana jideungo bak gata, maka seudeh keuh ate gata ateuh hai nyan, tapi bek neupeuleumah keususah gata nyan secara teuhah. Ngon cara nyan, kareuna seudeh gata, gata hana teuhukom meusigoe ngon ureueng-ureueng nyang hana jideungo bak gata, dan gata hana teugoda [le rasa beunci] kareuna keususah gata (Mark the Confessor).
53. Peue nyang geupeugah keu ureueng ramèe secara umum nyan na manfa'at keu mandum ureueng; teuma nurani tiep-tiep ureueng geupeutunyok ureueng nyan sidroe-droe (Markus Si Peungakô Iman).
53. Meunyo sidroe ureueng hana jideungo gata dari narit nyang phon, bek tapaksa jih ngon hujah; teutapi, reubôt keu pihak gata keubajikan nyang ka jitulak nyan. Sabab hana niat jeuheut gata leubeh meuntông keu gata nibak ureueng nyan ta'at (Mark the Confessor).
53. Soe nyang meututô beutôi, harôih jih keudroe meuteurimong gaséh bak Tuhan, lagèe sidroe ureueng nyang ka jiteurimong nibak Tuhan peue nyang patôt jipeugah. Sabab keubeunaran nyan kon buet ureueng nyang meututô, tapi buet Tuhan nyang peubuet (Mark the Confessor).
53. Bèk neucuba peubeutôi, ngon cara meumarah, ureuëng nyang bangga keu keubajikan droëjih, sabab ureuëng nyang saban nyan hana mungken jeuët keu ureuëng nyang galak peuleumah droë ngon ureuëng nyang galak keu keubeunaran (Mark the Confessor).
53. Bèk neucaci ureuëng nyang teuga saweueb keubanggaan jih, teutapi leubèh gèt neupeugah bak jih bratjih malèe di ukeue; saweueb ngon cara nyan ureuëng nyang meupiké akan leubèh mudah teupengaruhi lé cacian (Mark Podv.).
Abba Evagrius lahé bak teungoh abad keu-4 di da'irah La'ôt Itam. Gregory dari Nyssa geupeulantik gobnyan seubagoe diaken di Konstantinopel. Lheueh nyan, ureueng suci nyan geujak u Meusé, di sinan gobnyan geuduek seubagoe rahéb di bilék-bilék ubit dan lheueh nyan di saboh skete seubagoe bhikkhu. Gobnyan meuninggai donya di padang pasé bak umu 54 thôn. Gobnyan geupeugöt 100 boh du'a ngon geutuléh lhèe boh kitab bhah peulajaran praktis ngon bhah meujuang lawan syètan ngon hawa nafsu.
1. Kadang-kadang, kareuna niat jeuheut, sidroe ureueng hana seungaja jicok ateuh droe jih beuban ureueng la'en. Nyoë keuh cara jih: soë nyang jicok atra ureuëng la'én, ureuëng nyan keudroë teurimong cubaan ureuëng nyang keunong cok nyan; meunan cit, ureuëng nyang peuburôk nan ureuëng la'én teurimong cubaan ureuëng nyang keunong peuburôk nan nyan; ureuëng nyang peungeut, teurimong cubaan ureuëng nyang keunong peungeut nyan; ureuëng nyang peulelah, teurimong cubaan ureuëng nyang keunong peulelah nyan; ureuëng nyang jipeugah haba brôk keu ureuëng la'én, teurimong cubaan ureuëng nyang keunong haba brôk nyan; dan ureuëng nyang jipeureumèh, teurimong cubaan ureuëng nyang keunong peureumèh nyan. Ngon meunan, mangat bek lôn seubôt mandum saboh-saboh, lôn peugah si'at: soe mantong nyang peususah ureuëng la'én, jih nyan keudroe teurimong cubaan ureuëng nyang jipeususah nyan, meunurôt brat salah nyang ka jipeubuët. Hai nyoe na cit teusurat lam Kitab Suci, nyang na geupeugah: 'Soe nyang geukueh jaroe u dalam, jih nyan teuma rhöt u dalam cit, dan soe nyang geupoh batèe u ateueh, batèe nyan teuma jipoh lom u ateueh ureueng nyan' (Amsal 26:27) (Evargius dari Mont).
24. Bèk leupah le tabri peunajôh keu tubôh gata, mangat gata hana takalon lumpo nyang brôk; sabab lagèe ië jipeulöt apui, meunan cit deuk jipeulöt lumpo nyang brôk (Evagrius si Rahéb).
24. Pajôh rutoe beu seunipat ngon jép ië beu cukôp, dan roh zina akan jiplueng dari droeneueh (Evagrius dari Monte).
44. Bèk neudeungo narit nyang jipeugah keu geulinyueng droeneuh, dan bèk neupeusurông ureuëng nyang hana hormat keu gobnyan mangat jilawan gobnyan, meunyo kon Tuhan teungoh beungèh lé buet droeneuh dan geusampôh nan droeneuh nibak Kitab Kehidupan (Evargius dari Gunong Athos).
45. Meunyo jiran gata jipeusalah gata, jak undang jih u rumoh gata, dan bék sagai-sagai malee jak u rumoh jih keu jak pajôh sajan jih. Ngon cara nyan, gata teupeuseulamat droe nibak keususah dan hana rintangan watee meudo'a (Evarge the Monk).
51. Ibléh hana jiteupeue haté geutanyoe, lageè nyang jipiké lé ladôm ureueng. Cit sidroe nyang teupeue haté—nyan keuh Po Teu Allah, nyang geuteupeue pikéran manusia, sabab Gobnyan nyang peujeuet manusia (Mazmur 32:15). Teuma, meulalu narit ngon buet geutanyoe, ibléh jeuet jiteupeue niët haté geutanyoe. Conto jih, watee tanyoe meudebat ngon ureueng nyang ka jipeuburôk nan tanyoe, syetan jipeusimpôi dari narit beungeh tanyoe bahwa tanyoe na niat jahat keu ureueng nyan. Lheueh nyan, watee ka jiteupeue keuleumahan tanyoe, awaknyan jitanom pikeran meumusôh lam droe tanyoe. Meunyo tanyoe teurimong pikeran nyan, tanyoe ka jipeutamong lam beuban lé syètan keumeung balaih dindam, nyang dari sa'at nyan ka jipeu-udép apui balaih dindam ateueh ureueng nyang salah nyan lam droe tanyoe seumaken meuhu. Sabab, iblih-iblih jeuheuet nyan jikalon tiep-tiep geurakan geutanyoe ngon rasa keuneuk teupeue dan jipeurati that-that peu mantong nyang jeuet jipeuguna keu geutanyoe: peu keuh geutanyoe teungoh duek, dong, jak, meututoe, atawa kalon—banmandum nyan jikalon ngon saksama. Uroe ke uroe awaknyan jireuncana meubagoe cubaan ateueh geutanyoe, mangat bak watèe meudo'a jeuet jipeukacho pikeran geutanyoe nyang meureundah ngon jipeulöt cahya beureukat lam pikeran nyan (Evargius dari Gunong Athos).
Santa Yohanes dari Karpathos udép bak abad keu-5 di pulo Karpathos, nyang na di antara Rhodes ngon Kreta. Hana soe teupeue pat teumpat gobnyan meu-ascetic atawa bhah udép gobnyan. Gobnyan geutuléh saboh surat peunyejuk haté keu para rahéb di India, nyang na siratôh boh peuingat, lam surat nyan gobnyan geuyue awaknyan beu sabé geutheun dukacita ngon godaan deungon teuga haté.
4. Hana sapeue nyang leubeh jeuet peurusak sifeuet nyang jroh lagee meukhem-khem, meuh'e-h'e, ngon haba nyang hana meuguna. Teuma, hana sapeue nyang leubeh jeuet peubarô jiwa nyang leulah ngon peusiap jih keu meureundah bak Tuhan lagee takôt keu Tuhan, ibadah nyang sunggôh-sunggôh, sabe meurunoe Firman Tuhan, ngon meudo'a (Yohanes dari Karpathos).
6. Saban lagèe beusoe, meunyo jiteumeung ngon apui, jeuet keu hana ék talô, meunan cit do'a nyang sabe-sabe jipeukong pikeran keu meujuang lawan musôh. Nyan keuh sababjih iblih-iblih jimeu-useuha ngon banmandum teunaga jih keu jipeuleumoh keuheundak geutanyoe keu meudo'a, saweueb jiteupeue bahwa do'a nyan ék jipeutalô awaknyan (John Carp.).
28. Kadang-kadang teujadi sidroe guru geupeureumok ngon geupeucuba ateueh nan ureueng-ureueng nyang ka meuteumèe manfa'at rohani nibak gobnyan. Nyan keuh sababjih Rasul geutuléh: 'Kamoe leumoh ngon meuteumeung malèe—liwat tipèe si jeuhet nyang na lam tubôh—teuma gata meugah ngon teuga lam Almaseh' (1 Kor. 4:10, John Carp.).
30. Phôn-phôn, kuncô [Keurajeuën Langèt] geupeucaya bak Rasul Petrus, lheueh nyan gobnyan geupeubiyeu geusangkal Tuhan Kristus, mangat meulalu keujatuhan nyan, keubanggaan droe gobnyan jeuet teupeureundah. Meunan cit, meunyo gata, lheueh neuteurimong kunci peungeutahuan ngon keupahamanan, talinukoh bak meubagoe cubaan, bek hireuen ateueh nyan, teuma pujoe kheueh Tuhan nyang Maha Bijaksana, nyang, meulalu keujatuhan gata, geupeukureueng keubanggaan gata. Sabab cubaan nyan nakeuh saboh taloë, nyang deungon keuheundak Tuhan, geupeukureueng keubanggaan manusia (John Carp).
51. Ngön ancaman ngön caci maki, syètan ngön hana malèe jiseurang jiwa nyang barô sagai jiteubiet dari tubôh, jipeuleumah droe seubagoe sidroe ureueng tudôh nyang brat haté ngön ngeri keu keusalahan-keusalahanjih. Teuma, jeuet cit takalon pakriban roh nyan, nyang geugaséh Allah ngon seutia keu Gobnyan, bah pih ka kayeém keunong luka lé desya, hana teumakot keu seurangan ngon ancaman iblih nyan, teuma seumaken teuga lam Tuhan, seumaken meuh'e-h'e ngon seunang até, ngon meuteumèe ilham hikmah, watee geukalon kuwasa-kuwasa langèt nyang jak sajan gobnyan; dan pakriban cahaya iman jilindông jih lagèe bintéh, dan ngon that beurani jih jimeuklik ateueh iblih nyang jeuheuet nyan: 'Peue na urôsan gata ngon kamoe, hai musôh Allah? Peue na urôsan gata ngon kamoe, hai hamba jeuheuet nyang ka jipeutron dari Syuruga? Gata hana kuwasa ateueh kamoe. Kristus, Aneuk Allah, na kuwasa ateueh geutanyoe ngon ateueh banmandum ureueng di donya; bak Gobnyan kheueh geutanyoe ka meudesya, dan bak Gobnyan cit geutanyoe akan meubri pertanggungjawaban, deungon jaminan rahmat Gobnyan keu geutanyoe dan, lam Gobnyan, Kayèe Saléb Gobnyan nyang mulia seubagoe keuseulamatan geutanyoe. Teuma gata, hai nyang malang, jak jeu'ôh kheueh dari geutanyoe! (Yohanes dari Karpathos).
Diadochus nyang meureukat udép bak parôh keudua abad keu-5 dan jeuët keu Uskup banda Photiki di Illyrian Epirus. Hana meusapeue riwayat udép gobnyan nyang teusimpan. Gobnyan meugah ngon udép nyang suci ngon kebijaksanaan gobnyan. Karya-karya gobnyan, nyang geutuléh lam bahsa Yunani, that meugah: 'Saboh Wasiat Ascetic', 'Saboh Khutbah keu Peungékan Tuhan', 'Meulawan Ureuëng Arian' ngon 'Sireutôh Peuneugah' bhaih udép rohani, waspada, ngon udép nyang saleh. Gobnyan meuninggai donya seubagoe syahid.
2. Na ladôm ureuëng nyang meupeucaya bahwa rahmat ngon desya—Roh Keubeunaran ngon roh jeuheuet—tinggai meusapat lam jiwa ureuëng nyang ka geupeumanöe. Ngon pandangan nyan, awaknyan geupeurunoe bahwa seumeuntara Roh nyang jroh geutarék akai u arah nyang jroh, roh jeuheuet geutarék jih u arah nyang meubalék. Teuma, lôn ka lôn muphôm dari Kitab Suci ngon dari peungalaman lôn keudroe bahwa, sigohlom baptisan, rahmat geupeutunyok jiwa u arah keubajikan dari luwa, seumeuntara Iblis jimeusom lam paleng dalam jih, jicuba peuhalang niat nyang beuna nibak akai. Phôn bak watèe sidroe ureueng lahé barô lam sakramèn baptisan, rahmat geutanom lam droe ureueng nyan dan geupimpin jih dari dalam, seumeuntara syètan jiseurang jih dari luwa. Ngon lagèe nyan, meunyoe sigohlom baptisan keusaleuën nyang kuasa ateueh jiwa, lheueh baptisan keubeunaran nyang kuasa ateueh jih. Malah lheueh baptisan, Syaitan jiseurang jiwa, kadang-kadang leubeh kreueh nibak seugolom baptisan. Teuma, nyoe kon sabab keujahatan jiduek meusajan ngon rahmat lam jiwa manusia. Beu jioh that nyan! Teuma meulalu keuleumahan tuboh ngon godaan hawa nafsu, Syaitan, lagee jih, jipeuteubiet asoeek di keue akai, jicuba keu jipeukabo. Dan nyoe teujadi ateueh idin Po Teuh Allah, mangat sidroe ureueng jeuet meuteumèe keubahagiaan rohani cit meulalu badè, apui, ngon cubaan. Nyan keuh sabab jih na teutuléh lam Kitab Suci: 'Kamoe ka meulalu lam apui ngon ie, dan Droeneueh ka neuba kamoe u keubebasan' (Beureukat Diad.).
2. Phôn that bak watèe baptisan, rahmat geuduek hana deuh takalon lam paléng dalam jiwa, sira geusom keuhadiran gobnyan dari panca indra ureueng nyang barô geubaptis. Teuma, meunyo ureueng nyan ka jipeuphôn gaséh keu Allah ngon banmandum haté jih, barô keuh rahmat nyan, meulalu daya pikeran, geupeuphôn ngon cara nyang misterius geumeututô ngon jiwa nyan, sira geupeubiyeu ureueng nyan jitamong bacut-bacut lam beureukat gobnyan. Sabab nyan, meunyo sidroe ureueng geupeuteuntèe keu geupeuteun karunia nyoe lam droe geuh keu siumu masa, ureueng nyan deungon galak até geutinggai mandum hareuta donya mangat jeuet geumeurumpok mandum ladang nyang lam nyan ka geuteumèe hareuta nyang teusom nyang meuhareuga keu udep (Mat. 13:44). Sabab sidroe ureueng barô jiteumèe lam droe jih teumpat rahmat Tuhan teusom nyan 'oh lheueh jitinggai banmandum hareuta donya. Lheueh nyan, seumaken ureueng nyan maju lam budi pekerti nyang göt, karunia rahmat ilahi nyan jipeuleumah keubajikan jih lam jiwa ureueng nyan. Teuma Tuhan geupeuizin iblih-iblih keu jipeukaru jiwa nyan leubeh lom, mangat geupeurunoe jih keu jipeubida ngon bijaksana antara nyang jroh ngon nyang jeuhet dan mangat jih jeuet keu meureundah haté (Beureukat Diad.).
3. Sidroe ureueng nyang jiseulidek that-that iman nyan jipeulayang-layang lé umbak meubagoe pikeran, seudangkan ureueng nyang jipeurenung hai-hai iman deungon haté nyang suci jiteurimong teunang lam haté (Beureukat Diad.).
3. Puasa, seubagoe saboh cara keu meuteumeung suci, na meuhareuga, tapi kon bak mata Tuhan. Ngon sabab nyan, ureueng asketis bek sombong ngon buet puasa jih, tapi harôih jihareup meuteumeung tujuan jih nyan cit ngon iman bak Tuhan. Sabab, ureuëng tukang ahli pih hana jipeuleumah keuhebatan jih keu ureuëng la'én deungon kualitas alat-alat jih, tapi deungon jipeuseuleusoe buet jih deungon saba, nyang jeuet keu saksi betapa carong jih ureuëng nyan (Diad. Nyang Meubahgia.).
4. Hana soe jeuet geugaséh Po teu Allah deungon sipeunoh haté meunyo hana geupeuhu rasa teumakot keu Po teu Allah dilee lam haté geuh, sabab roh barô jeuet geurasakan cinta nyang aktif lheueh geupeusucoe ngon geupeuleumiek lé peungarôh rasa teumakot keu Po teu Allah (Blessed Diad.).
5. Geutanyoe mandum geupeujeuet meunurot rupa Allah. Teuma jeuet lagèe Allah nyan cit jeuet keu ureueng-ureueng nyang, kareuna gaséh sayang gobnyan nyang raya, ka geupeujeuet droe gobnyan keu hamba keu Gobnyan. Sabab leubèh geutanyoe geutolak keu droe geutanyoe, leubèh cit geutanyoe jeuet lagèe Gobnyan nyang, kareuna gaséh sayang Gobnyan nyang raya, ka geupeudamè geutanyoe ngon droe Gobnyan. Hana soe nyang jeuet trôh u tingkat nyan meunyo hana geupeuputôh dilee untôk bek teupeungeuh lé godaan udép nyang meuhajat keu droe (Diad. Meubahgia.).
13. Keu ureuëng nyang barô phôn jimeurunoe keu kesalehan, jalan keubajikan nyan deuh brat ngon meungancam. Nyan kon kareuna sifeutjih nyan brat, tapi kareuna manusia ka biasa dari ubit udep meunang ngon mangat. Teuma, keu ureuëng nyang ka geujak udép saleh ka padum na treb, jalan keubajikan nyan deuh jroh ngon seunang. Sabab, watee tanyoe tapeutheun hawa nafsu nyang jeuhet ngon tabi'at nyang jroh, keunong keu keunimatan donya nyan pih ka meukureueng. Lheueh nyan, jiwa ngon seunang haté geuseutot jalan keubajikan. Nyan keuh sabab jih Tuhan, watee geutawök geutanyoe keu tapeuphôn keuseulamatan geutanyoe, geupeugah bahwa rot ueh nyang u arah udep nyan seumpét ngon payah, dan dit that ureueng nyang jak bak rot nyan (Matius 7:14). Teuma, keu ureueng-ureueng nyang sunggôh-sunggôh meuhajat udep meunurot peurintah-peurintah Gobnyan nyang suci, Gobnyan geupeugah: 'Jok Lôn nyan mangat, dan beuban Lôn nyan phui' (Mat. 11:30). Bak phôn-phôn usaha geutanyoe, geutanyoe harôh paksa droe keu tapeubuet peurintah-peurintah nyang suci. Óh lheueh nyan Tuhan nyang Maha Gaseh, geukalon niat geutanyoe nyang jroh ngon usaha geutanyoe, akan geubri keu geutanyoe keusiapan ngon keumah droe keu ta'at bak peurintah-peurintah Gobnyan nyang suci deungon seunang até si umu udep geutanyoe (Didak. Beureukat).
13. Saban lagèe lilén nyang goh lheueh geupeupanas ngon geupeuleumiek hana jeuet jicetak deungon jeulah cap nyang geucap bak jih, meunan cit sidroe ureueng, sampoe goh lheueh jialami cubaan deungon keureuja brat ngon sakét, hana jeuet jicetak lam droe jih cap sifeuet mulia Po Teuh Allah. Geutanyoe harôih sabé ngon até syukô ateueh banmandum macam cubaan nyang teuka ateueh geutanyoe lé keuheundak ngon taqdir Po Teu Allah — dan lheueh nyan, peunyakét ngon perjuangan geulawan pikeran nyang jitanom lam droe geutanyoe lé syètan akan jikira sibagoe syahidah nyang keudua. Sabab musôh umat manusia, nyang dilee geupeugah haba ubak syahid-syahid nyang suci rot babah peumimpin-peumimpin nyang hana hukôm, geupeugah, 'Tulaklah Almaseh dan cinta keu keumuliaan donya nyoe,' jinoe geupeugah haba nyang saban cit ubak hamba-hamba Allah. Jih nyang dilee jipeususah ureueng-ureueng saleh dan, meulalu ureueng-ureueng sesat, jipeuhina guru-guru Gereja nyang mulia, jinoe jipeutron meubagoe penderitaan ateuh ureueng-ureueng nyang meu-aku iman meulalu hinaan ngon peumalee—terutama watee, keu keumuliaan Tuhan, awaknyan jitulong ureueng nyang jiteugon ngon ureueng gasien deungon seumangat nyang rayeuk. Sabab nyan, geutanyoe harôh ta perati lam droe geutanyoe, deungon até-até ngon saba, keu saksi nurani nyoe di hadapan Tuhan: 'Ulôn ka lôn peucaya bak Tuhan, dan Gobnyan ka geu meunguih keu ulôn dan geu deungo su meulakèe ulôn' (Beureukat Diadetus).
27. Saban lagèe tubôh geutanyoe jeuet keu leumah ngon hana meureaksi meunyo keuleubèhan makheun, meunan cit, meunyo ka leumah that lé puasa nyang meuleubèh-leubèh, nyan jipeujeuet bagian jiwa nyang meurenung jeuet keu putôh asa ngon hana sanggôp lé meupiké. Ngon sabab nyan, geutanyoe harôh ta atô jumeulah peunajôh nyang tapajôh meunurôt keuadaan teunaga tubôh geutanyoe. Ngon lagèe nyan, meunyo tubôh sihat, wajéb geupeudisiplin lagèe nyang geupeureulèe, dan meunyo ka leumoh, patôt geupeureuhah bacut ateuëh droë. Ureuëng nyang meu-ascetic bék sampoë jeuët keu leumah, tapi wajéb geupeuteun teunaga nyang peureulèe keu usaha meu-ascetic, mangat meulalu buët tubôh gobnyan jeuët geupeusucèe roh gobnyan (Diad. Nyang Meubahgia.).
27. Saban lagèe lam rumoh manoe, pintô nyang kayém geupeuhah jipeubiyeu su'um lam jiteubiet, meunan cit deungon sidroe ureueng nyang leupah trep meututô—bah pih banmandum nyang jipeugah nyan na manfa'at—jiteumèe gadoh ketenangan rohani jih rot 'pintô' meututô nyan. Hai nyoe jipeujeuet pikéran jih hana suci lé, óh lheueh nyan, jiba lé ië bah pikéran nyang hana teuatô ( ), jihnyan ka jipeuphôn meututô hana meuatô. Lam keuadaan lagèe nyan, sidroe ureueng hana lé Roh Kudus, nyang peusapat pikeran gobnyan, sabab Roh nyang jroh nyan, hana meuhubông ngon mandum karu ngon meulayang-layang lam lumpoe, geubenci haba nyang leubèh (Blessed Diad.).
29. Watee jiwa ka hana lé jimeuh'eut keu barang-barang donya nyang meunipu, teuma siseukali jiseumapue lé saboh roh putôh asa, nyang jitham jih keu jikeureuja deungon seunang haté lam buet peusampoe Firman dan jireubot hasrat jih keu meureumpok beureukat masa ukeue. Nyan jipeuleumah udep nyoe keu jiwa nyan seubagoe nyang hana meuhareuga sapeuë pih ngon hana buet-buet saleh nyang patot, sira jipeureundah peungeutahuan rohani nyang ka jiteumeung, jipeulaku lagee saboh hai nyang ka jiteupeue le mandum ureueng ngon hana jipeuleumah sapeuë pih nyang meukeusud. Tanyoe jeuet tapeusiblah hawa nafsu su'um ngon peuleumoh nyan meunyo tanyoe sabe tapeuteutap pikeran tanyoe bak geuingat Po Teuh Allah, sabab ngon cara nyan mantong roh tanyoe, 'oh ka jipuwoe bak seumangat rohani jih nyang aseuli, jeuet jipeutalô hawa nafsu peuleumoh nyan (Blessed Diad.).
40. Soe mantong nyang gaséh keu droe jih hana jeuet gaséh keu Allah deungon sipeunoh jih, teuma cit ureueng nyang hana gaséh keu droe jih saweueb cinta jih nyang that raya keu Allah nyang beutôi-beutôi gaséh keu Allah. Ureuëng lagèe nyan hana sagai jimeulakee keumuliaan keu droe jih, tapi keu Tuhan mantong … Nyan nakeuh ciri sidroe jiwa nyang cinta keu Tuhan, nyang peunoh ngon rasa keuhadiran Tuhan, jimeulakee keumuliaan Tuhan nyang tunggai, seumeuntara keu droe jih, jigalak bak keumulee. Sabab keumuliaan nyan patôt keu Tuhan, kareuna keuagôngan-Neuh, seumeuntara keumulee nyan patôt keu manusia (Diad. Nyang Meubahgia).
42. Meunyo sidroe ureueng ka jipeurasa cinta nyang that lhok keu Tuhan, ureueng nyan laju jipeumulai cit jigaséh keu ureueng laén, dan meunyo ka jipeumulai, jih nyan hana jipiyôh lé. Nyan keuh beutôi-beutôi cara Kitab Suci geupeurunoe geutanyoe cara meugaséh. Dan meunyo cinta nafsu leusap ngon mudah meunyo na bacut provokasi, cinta rohani teutap keukai. Lam jiwa nyang cinta keu Allah, di bawah peungarôh Allah, talo cinta nyan hana putôh, bah pih na ureueng nyang peusakét haté jih. Nyan sababjih, jiwa nyang cinta keu Allah, nyang teupanas lé cinta keu Allah, bah pih ka jiteurimöng sakét até dari jiran, sigra jigisa bak sifeut göt jih nyang awai dan deungon seunang até jipeupuléh lom lam droejih perasaan cinta keu jiran. Lam jiwa lagèe nyan, pahétjih prang bèk ka abéh teuseureup lé manèh nibak Tuhan (Didak. Meubarôk.).
40. Sidroe ureueng barô geutanyong bak ureueng tuha: 'Soe, Ayah, nyang ék jipeubuet banmandum peurintah meunyoe le that nyan?' Ureueng tuha nyan geujaweueb: 'Gobnyan nyang jiseutot teladan Tuhan Isa Almasih dan jiseutot Gobnyan langkah demi langkah.' — 'Tapi soe nyang ék jiseutot teladan Tuhan?' geutanyong lé ureueng barô nyan deungon bingong. 'Padahai, Tuhan nyan nakeuh Allah, bah pih Gobnyan ka jeuet keu manusia, sedangkan lôn nyoë sidroë manusia meudesya, nyang jeuet keu hamba lé hawa nafsu nyang hana teukira. Jadi pakri cara lôn jeuet lôn tirèe Tuhan?' Ureuëng tuha nyan geupeugah: 'Nibak ureuëng-ureuëng nyang jeuet keu hamba lé keubanggaan donya, hana meusidroë pih nyang jeuet jitirèe Tuhan. Teuma cit ureuëng-ureuëng nyang, meusajan ngon rasul-rasul, jeuet jipeugah: 'Kamoe ka meutinggai mandum hai dan meuseutöt Droeneueh' (Matius 19:27), — geuteurimöng teunaga keu geutiru Tuhan dan geuseutöt mandum peurintah Gobnyan." Laju ureuëng barô nyan geukheun: "Tapi, Bapak, peurintah Tuhan nyan le, dan soe ék geuingat mandum nyan, apalagi geupeubuët, leubèh-leubèh lom ureuëng leumoh lagèe lôn nyoe? "Lôn keuneuk deungo saboh peutunyok nyang paneuk nibak droeneueh, mangat lôn jeuet seulamat deungon lôn seutot nyan." Ureueng tuha nyan geujaweueb: "Bah pih na le that peurintah, mandum nyan geupeusaboh lam saboh: 'Gaseh kheueh Tuhan Po teu Allah gata deungon mandum teunaga gata, deungon mandum pikeran gata; dan ureueng laen lagee gata gaséh keu droe gata' (Lukas 10:27). Sidroe ureueng nyang meu-useuha keu jipeubuet peurintah nyoe, nyan ka jipeubuet cit mandum peurintah la'en. Teuma soe mantong nyang hana jipeubibeueh droe jih beutôi-beutôi dari meugantung bak barang donya, ureueng nyan hana jeuet jigaséh beutôi-beutôi keu Po Teuh Allah meunan cit keu sesama jih. Sabab nyan, bék neupiké keu hai-hai donya mantong, tapi, 'oh ka neucok saboh tugaih nyang ék neupeubuet, neupeupusat banmandum pikéran neuh keu udep batén, 'sabab—meunurot narit Rasul—latihan tubôh hana that meuhareuga, tapi udep saleh meuhareuga lam sigala hai' (Beureukat Diadetus).
51. Watee jiwa ka jipeuphôn mangat até ngon peunyejuk Roh Kudus nyang peunoh ngon rahmat, maka Ibléh, bak watee istirahat malam atawa watee teungeut-ngeut, jimeu-useuha jipeutamong lam jiwa nyan peunyejuk jih keudroe nyang meunipu nyan lam beuntuk saboh rasa nyang deuh jih mamèh. Teuma, meunyo bak watèe nyan pikéran teungoh geupeumulia nan suci Tuhan Isa lam keunangan nyang hangat, dan geungui nan nyang that suci dan mulia nyan seubagoe seunjata nyang pasti keu geulawan tipèe musôh, maka si tukang tipèe nyang licék nyan sigra jitarék droe. Teuma, lheueh talô, jihnyan laju jibalék keu ureueng nyang gaseh keu Allah deungon teubuka (kon mantong lam pikéran). Deungon cara nyan, deungon seutia jituri jerat-jerat licék nibak nyang jeuheut, pikéran nyan meutamah-tamah meuhasé jipham hai-hai rohani (Beureukat Diad.).
Informasi bhah Bapak Elijah nyang that geuhoreumat nyan that kureueng. Nyang geuteupeue nakeuh gobnyan meubida ngon hikmah rohani, dan narit-narit gobnyan fasèh ngon meukuasa. Ajar-ajar gobnyan geupeunan 'kalông bungong', saweueb geususôn nibak peunutôh nibak meubagoe Bapak-bapak jameun.
6. Meunyoe kata-kata doa hana jitamong u dalam jiwa, maka ië mata hana jeuet jipeugléh kuto luwa jih (Elijah Ekd.).
13. Sidroe ureueng Kristen nyang beutôi-beutôi meuiman keu Tuhan bèk sampoe deungon lalè jiseurah droe bak rasa puas droe, teutapi sabe harôih jihareup godaan dan beu siab keu geuhadapi nyan; dan meunyo ka teuka, bèk sampoe bingong atawa sakét até, teutapi beu jiteurimong rasa sakét nyan deungon rasa syukô (Elija dari Ekd.).
21. Bèk peubeuban droe bah pih ngon desya ubit, sabab ngon nyan gata hana teupeujeuet keu namiet lé desya nyang leubeh rayek, kureuna hana tom teujadi desya nyang leubeh rayek jiteuka leubeh dilee nibak nyang ubit (Iliya Ekd.).
23. Ureuëng nyang hana galak meutobat leubèh kayém, seudangkan ureuëng nyang meudesya hana meuhajat leubèh mudah keu meutobat. Teuma, awaknyan kureuëng peureulèe geupeubuët nyan (Ilyas dari Ekd.).
23. Bèk beungèh keu ureuëng nyang ka geucela droëneuh sampoë ka teubongka buët jeuheut nyang teusom lam droëneuh. Teuma, watee neukalon keujeureuhan nyan ka jipeuteubiët, keucela kheueh droëneuh keudroë, dan peugah syukô keu Allah, nyang ka geuatô banmandum nyan deungon hikmah (Elijah Ekd.).
27. Teuguran jipeubangket seumangat lam jiwa, seudangkan pujian jipeuleumah ngon jipeujeuet leumah bak pubuet amai (Ilias si Ecclesiast).
29. Ureuëng meudesya meunan cit ureuëng saleh, bandua hana nyang leupah nibak seudeh; teuma ureuëng meudesya seudeh sabab jih goh lom jiputa balék droe jih mandum nibak desya, seudangkan ureuëng saleh seudeh sabab jih goh lom jikuasai mandum budi mulia (Elijah Ekd.).
30. Saban lagèe ureuëng nyang bangga keu droëjih hana jiteupeuë keusalahan droëjih,
meunan cit ureuëng nyang meureundah haté hana deuh jikalon sifeuët-sifeuët göt droëjih. Bak ureuëng nyang sombong, keusalahan-keusalahan jih jitôp lé keubodohan nyang jeuheut; bak ureuëng nyang meureundah haté, jitôp lé keureundahan haté nyang saleh (Elia Ekd.).
30. Saban lagèe sidroe saudaga nyang hana meuh kon sidroe saudaga, bah pih jih that carong meuniaga: meunan cit sidroe ureueng nyang meujuang hana meureundah haté hana akan jikalon hasé jroh nibak budi luhur, bah pih jih that meupeucaya bak akai droe jih (Iliya Ekd.).
36. Kon mantong peureulèe saboh buet jroh geupeubuet deungon niët nyang jroh, tapi peureulèe cit ureueng nyang peubuet nyan lagèe nyang sibeuna jih, nyan nakeuh, deungon geupike watee ngon cara (Ilya Ekd.).
3. Iman nyan nakeuh saboh hadiah nyang jipeuduek geutanyoe lam saboh pikeran nyang sihat. Iman nyan jitanom lam droe geutanyoe rasa teumakot keu Allah. Teumakôt keu Allah, seubagoe giliran, geupeurunoe geutanyoe keu tapeubuet peurintah-peurintah dan udép deungon budi pekerti nyang göt. Nibak udép nyang göt teuka keuh hana meuh'eut lé keu hawa nafsu, dan nibak hana meuh'eut lé keu hawa nafsu teuka keuh gaséh sayang, nyang nakeuh peunohjih mandum peurintah, geupeusaboh mandum nyan (St Theodore dari Edessa).
3. Iman ngon harapan nyan kon keuadaan rohani nyang biasa atawa seumbarangan. Sabab iman jipeureulèe teunaga rohani, seudangkan harapan jipeureulèe sifeuet nyang beuna ngon haté nyang beuna. Leubèh nibak nyan, pakri cara sidroë ureuëng jeuët peucaya ngon mudah ateuëh hai nyang hana deuh takalon meunyo hana bantu nibak rahmat? Dan pakri cara ureuëng nyan jeuët peuduek harapan nyang hana goyang ateuëh hai nyang hana deuh takalon ngon masa ukeuë, meunyo hana geurasa dileè bacut peungalaman pribadi nibak hadiah-hadiah Tuhan, nyang peuteuntèe keuhadiran Gobnyan bak masa ukeuë saban lagèe bak masa jinoë? Ngon lagèe nyan, ban dua sifeuet mulia nyoe ( ) peureulèe usaha keuheundak geutanyoe, dan bak watee nyang saban peureulèe cit bantuan ngon pertolongan Po Teuh Allah, nyang meunyo hana nyan, mandum usaha geutanyoe akan sia-sia (St Theognostus).
6. Soe mantong nyang meuh'eut do'a jih leubèh sigra geudeungo lé Po Teuh Allah, seugolom do'a la'én, beu geudo'a keu musôh-musôh jih; ngon sabab nyan Po Teuh Allah akan geuteurimong do'a jih (Abba Zeno).
7. Ië nyan bak sifeut jih leumiek, seudangkan batèe nyan kreueh. Teuma, meunyo ië nyan ilé u yub rot alu dan rhët u ateueh batèe, meunyoë-meunyoë batèe nyan jeuet keu leumiek. Meunan cit deungon Firman Allah nyan leumiek, seudangkan haté geutanyoë kreueh. Teuma meunyoe sidroe ureueng sabe geudeungo Firman Po Teuh Allah, haté gobnyan jeuet leumiek dan sanggôp geuteurimong rasa teumakôt keu Po Teuh (Abba Pimen).
7. Bak kayèe geuturi lé boh jih, dan sifeut haté geuturi lé pikeran nyang na lam nyan (Abba Yisaya).
13. Sidroe murib geupeugah bak tuha gobnyan: 'Pikeran lôn jipeugah lôn nyoe ureueng gèt.' Tuha nyan geujaweueb: 'Ureueng nyang hana jikalon desya droe jih sabe jipeugah droe jih gèt. Teuma ureueng nyang jikalon desya droe jih hana jeuet jipike droe jih nyan gèt, sabab jih nyan jiaku droe jih lagee nyang jikalon droe jih—ureueng meudesya. Tieb-tieb ureuëng harôh meukeurija kreueh keu jikalon droe jih. Keulalaian, keubodohan, ngon keuleumahan jipeukabo mata haté' (sidroe tuha nyang hana jituri).
13. Peuhanco godaan ngon perjuangan ateueh pikeran—dan hana meusidroe pih ureueng suci nyang teudong. Gobnyan nyang jiplueng dari godaan nyang peuseulamat, nyan pih jiplueng dari udep keukai. Salah sidroe ureueng suci geupeugah: 'Soe nyang bri mahkota keu syahid-syahid nyang suci, meunyo kon ureueng nyang siksa awaknyan? Soe nyang bri keumuliaan nyang that rayeuk keu syahid phon, Stefanus, meunyo kon ureueng nyang reubah jih deungon batèe?' Dan bak geupeubuet nyan, gobnyan geucok narit sidroe wali la'én, nyang geupeugah: 'Lôn hana lôn salahkeu ureuëng nyang hina lôn; malah, lôn seubôt awaknyan ureuëng nyang jroh ateuëh lôn dan lôn hormat awaknyan, dan lôn hana lôn tolak Dokto jiwa, nyang geubri ubat kesalehan keu jiwa lôn nyang sia-sia, bek sampoe saboh uroe Gobnyan geupeugah bak jiwa lôn nyang meupaloe nyoe: 'Kamoe ka meucuba peupuléh Babilonia, teuma jih hana puléh' (Abba Zosima).
21. Seumaken le geutanyoe peuseunang hawa nafsu, seumaken le cit keunangan nafsu nyan akan jipeukaru jiwa geutanyoe. Teuma meunyo keunangan-keunangan nafsu nyan ka gadoh mandum dari haté sampoë hana jeuët lé jipeurap droë—nyan nakeuh tanda keuampônan ateuëh desya-desya nyang ka u likôt. Sabab seulaweuët nyawöng nyan teupaku ngon nafsu bak peue mantong nyang meudesya, nyan nakeuh tanda bahwa desya mantong meukuasa ateuëh jih (Theodore dari Edessa).
24. Abba Daniel geupeugah: 'Leubèh gèm tubôh, leubèh leumoh roh; dan leubèh kurôh tubôh, leubèh teuga roh … Leubèh layèe tubôh, leubèh suci roh jeuet; dan leubèh suci jih, leubèh meuhu jih' (Abba Daniel).
24. Tubôh meu-useuha keu meurasa nikmat hawa nafsu, dan makin le jimeurasa, makin kreuh jimeuh'eut keu nyan. H'eut tubôh nyan meulawan ngon h'eut jiwa. Sabab nyan, bah kheueh geutanyoe phon-phon that tajaga indra geutanyoe, mangat bek teupeulheuh droe lam nikmat donya. Sabab tuboh, meunyo leubeh teuga jih, leubeh jih meujuang keu keupeureulèe droe jih, dan meunyo leubeh meuhasé jih meuteumeung nyan, leubeh hana teukawal lé jih; nyan keuh jiwa harôh meuseumangat keu peumaté tuboh rot puasa, puasa, meujaga, eh di ateueh tanoh leumah ngon peuniyahan la'én nyang saban, mangat, deungon tapeuleumoh hawa nafsu, tubôh jeuet teupeureundah droe ngon patôh keu jiwa. Teuma, saban mudah jih meuhajat keu nyan, meunan cit payah jih keu tacapai. Ngon sabab nyan, ubat do'a ngon ië mata deungon bijaksana geupeuteuntèe keu geutanyoe (Theodore dari Edessa).
25. Sidroe ureueng barô geutanyong bak Abba Agathon pakri cara lawan hawa napsu. Ureueng tuha nyan geujaweueb: 'Jak, peutalô keukuatan gata di hadapan Tuhan [peureundah droe gata mandum di hadapan Gobnyan] — dan gata akan meuteumèe damè' (Abba Agathon).
25. Abba Pimen geupeugah bhah pikeran meuhawa: 'Meunyo saboh peti nyang peunoh ngon barang geupeuduek trép that, dan bajèe lam nyan hana geupiléh-piléh, bak akhé jih bajèe nyan akan beuk bak. Meunan cit deungon pikeran-pikeran jeuheuet nyang jitanom lam droe geutanyoe le syetan: meunyoe geutanyoe hana tapeubuet nyan, pikeran nyan, bak akhe jih, akan beukah ngon gadoh" (Abba Pimen).
30. Ureuëng nyang meureundah haté hana sagai lidah keu jipeugah ureuëng la'én lalè atawa hana padôli lam hai keuseulamatan. Awaknyan hana mata keu jikalon salah ureuëng la'én. Awaknyan hana geulinyueng keu jideungö haba nyang jeuët peurusak. Awaknyan hana jipadôli sapeue pih hai donya, tapi cit jipadôli desya droe mantong (Abba Yesaya).
30. Meunyo gata kalon sidroe aneuk muda udép lagèe nyang jitem ngon beurani jiek u langèt, teuma mat kheueh gaki jih nyan ngon tarék u bumoe, sabab ék lagèe nyan nakeuh binasa keu jih (sidroe tuha nyang hana tateupeue).
30. Lôn leubeh galak talô deungon rendah haté nibak meunang deungon sombong (sidroe tuha nyang hana tateupeue).
30. Tingkat rohani sidroe ureueng geu-ukô ngon keumureunyan gobnyan. Leubeh dalam sidroe ureueng jipeutamong droe lam keumureunyan, leubeh manyang gobnyan akan jiek lam budi pekerti (sidroe tuha nyang hana geuturi).
30. Lôn leubèh galak ureuëng nyang meudesya dan meutobat nibak ureuëng nyang hana meudesya tapi hana meutobat (Abba Pimen).
31. Tolak pikeran-pikeran nyang jrohok nyan ngon cara hana tapadôli, dan pikeran nyan akan jitinggai droeneueh. Pikeran nyan cit jipeususah ureueng nyang teumakôt keu jih (Abba Isaiah).
44. Bak saboh watee, Abba Yesaya geukalon sidroe ureueng jipeubuet desya rayek. Ureueng tuha nyan hana geusalahkeuh ureueng nyan, tapi geupeugah lam haté geuh: 'Meunyoe Po Teuh Allah, Nyang ka Peu-eucipta jih, geukalon nyoe dan geugaséh keu jih, soe lôn nyoe keu lôn salahkeuh jih?' (Abba Yesaya).
45. 'Hana gaséh sayang nyang leubèh rayek nibak ureuëng nyang jôk nyawöng jih keu sahbat-sahbat jih' (Yohanes 15). Meunyo na ureuëng jideungö haba nyang sakét haté, dan kon jibalaih deungon narit nyang saban, tapi jipeutalô droëjih dan jidom, atawa, ka jipeungeut, jiteurimöng mantöng dan hana jibalaih bak ureuëng nyang peungeut nyan—maka deungon nyan ka jipeulara udep jih keu ureuëng la'én (Abba Pimen).
50. Keubit, meurenung nyang that dalam keu maté nyan jipeusapat le that sifeuet mulia lam droe jih. Renungan bhaih maté jipeuteuka keudroe, jipeuingat geutanyoe keu Gehenna, jitulông doa, jipeuteubiet ië mata, jilindông haté, ngon jipeukong introspeksi droe. Nibak sifeut-sifeut nyan, lahé keuh rasa teumakot nyang that lhôk keu Allah, ngon haté teupeugléh nibak pikeran-pikeran nafsu (St Philotheos dari Sinai).
50. Alangkah teunang that haté watee roh, nyang yakin akan seulamat, jipeupisah droe nibak tubôh, jitinggai tubôh nyan lagèe ureueng jipeulheuh bajèe! Sabab, lagèe ka na geumat beureukat nyang teuma teuka, jih jitinggai tubôh nyan deungon hana pikeran, jimeujak deungon damè bak Malaikat nyang jitrôn dari langèt keu jipeusambôt deungon seunang haté, dan meusajan deungon gobnyan jiliwat hana halangan rot angkasa, hana jiseurang lé roh-roh jeuheut, tapi ji'ék deungon seunang haté, beurani ngon su syukô, sampoë troh bak ibadah keu Nyang Peu-cipta, dan di sinan jiteurimong peurintah keu jipeuduek lam kawan syèdara jih nyang saleh sampoë uroe keubangkitan umum (St Theognostus).
51. Saban lagèe Iblis jipeujuang prang lawan Tuhan meulalu geutanyoe deungon cara jipeusurông geutanyoe keu tapeulangga peurintah-peurintah Tuhan, nyang deungon nyan jipeuhambat teupeunoh keuheundak Gobnyan; meunan cit Tuhan, meulalu geutanyoe, jipeugagay reuncana jeuheut nyang meuhancô nyan deungon cara jitulông geutanyoe keu tapeunoh keuheundak Gobnyan nyang suci, lagèe nyang ka geupeugah lam peurintah-peurintah Gobnyan nyang ilahi dan jibri udép. Ngon lagèe nyan, meulalu leumoh manusia geutanyoe, Tuhan geupeugagay rancana musôh nyang meulawan Gobnyan (St Philotheus dari Sinai).
53. Bahaya that meunyoe geutanyoe sigra that tapeurunoe ureueng la'en, mungkén geutanyoe teujatôh bak hai nyang keuneuk tapeuingat nyan. Ureueng nyang meudesya hana jeuet jipeurunoe ureueng la'en pakriban cara bek meudesya (Abba Yesaya).
Risalah Misionaris A11
Editor: Uskup Alexander (Mileant)